Teknik yazı, teknik veya uzmanlık gerektiren bir bilgiyi, okuyanın kolayca anlayıp uygulayabileceği şekilde açık, doğru ve düzenli anlatan yazı türüdür. Kullanım kılavuzları, kurulum adımları, ürün teknik özellikleri, teknik raporlar ve yazılım dokümantasyonu teknik yazılara örnektir. Amacı okuru etkilemek veya eğlendirmek değil, bir işi doğru yaptırmak ya da bir konuyu doğru anlatmaktır.
“Teknik yazı” ifadesi teknik resim derslerinde ise farklı bir şeyi, çizimlerde kullanılan standart harf ve rakamları (norm yazı) anlatır. Bu anlamı aşağıda ayrı başlıkta bulabilirsiniz.
Teknik Yazının Özellikleri
- Açıktır: Her cümle tek anlama gelir; mecaz, süs ve belirsiz ifade kullanılmaz.
- Doğrudur: Ölçüler, değerler, adlar ve adımlar eksiksiz ve hatasızdır; yanlış bir bilgi ürünün yanlış kullanılmasına yol açabilir.
- Kısa ve özdür: Okurun ihtiyacı olmayan bilgi çıkarılır.
- Okura göre yazılır: Mühendise yazılan belge ile son kullanıcıya yazılan kılavuzun dili farklıdır.
- Düzenlidir: Başlıklar, numaralı adımlar, tablolar, şekiller ve uyarı kutuları kullanılır.
- Nesneldir: Yazarın kişisel duyguları yer almaz.
Teknik Yazı Örnekleri
| Tür | Ne işe yarar? | Örnek |
|---|---|---|
| Kullanım kılavuzu | Ürünün nasıl kullanılacağını anlatır | Çamaşır makinesi kullanım kılavuzu |
| Kurulum / nasıl yapılır rehberi | Bir işi adım adım yaptırır | “Modem kurulumu” adımları |
| Teknik şartname / özellikler | Ürünün ölçü ve değerlerini verir | Bir laptopun işlemci, RAM, pil bilgileri |
| Teknik rapor | Bir inceleme veya testin sonucunu sunar | Bina hasar tespit raporu |
| Standart işletim prosedürü (SOP) | Bir işin her seferinde aynı yapılmasını sağlar | Laboratuvar numune kabul prosedürü |
| Yazılım dokümantasyonu | Yazılımın veya API’nin nasıl kullanılacağını anlatır | Bir uygulamanın yardım sayfası |
| Güvenlik uyarıları ve etiketler | Tehlikeleri kısa ve net bildirir | Elektrikli cihaz uyarı etiketi |
Kısa bir teknik yazı örneği
Ekran görüntüsü alma (Windows):
- Klavyede Windows + Shift + S tuşlarına aynı anda basın.
- Ekranın üstünde açılan çubuktan seçim türünü seçin.
- Almak istediğiniz alanı fareyle seçin; görüntü panoya kopyalanır.
- Görüntüyü yapıştırmak istediğiniz yerde Ctrl + V‘ye basın.
Bu örnekte teknik yazının özellikleri görülür: kısa, numaralı adımlar; her adımda tek eylem; kişisel yorum yok.
Teknik Yazı ile Edebî Yazı Farkı
| Teknik yazı | Edebî (sanatsal) yazı | |
|---|---|---|
| Amaç | Bilgi vermek, bir işi yaptırmak | Duygu ve düşünce uyandırmak, estetik haz |
| Dil | Açık, tek anlamlı, nesnel | Mecazlı, çok anlamlı, öznel |
| Yapı | Başlık, madde, tablo, şekil | Serbest |
| Örnek | Kullanım kılavuzu | Şiir, öykü, roman |
Teknik Yazar (Technical Writer) Kimdir?
Teknik yazar, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun (BLS) tanımıyla, karmaşık ve teknik bilgiyi daha kolay anlatmak için kullanım kılavuzları, nasıl yapılır rehberleri, dergi makaleleri ve diğer destek belgelerini hazırlayan kişidir. Yazılım, elektronik, makine, sağlık ve savunma gibi sektörlerde çalışır; mühendislerden bilgi toplar, belgeyi okurun seviyesine göre yazar ve günceller.
Teknik Resimde Teknik Yazı (Norm Yazı)
Teknik resim derslerinde teknik yazı veya norm yazı, teknik çizimlerdeki ölçü rakamları, açıklamalar ve antetteki bilgiler için kullanılan, herkesin aynı biçimde okuyabilmesi için standartlaştırılmış harf ve rakamlardır. Uluslararası standardı ISO 3098‘dir (Türkiye’de TS EN ISO 3098). ISO 3098-0’a göre:
- Yazı dik veya sağa doğru yataydan 75° eğik yazılabilir.
- Yazı boyutu, büyük harfin yüksekliği (h) ile ifade edilir. Standart yükseklikler 1,8 – 2,5 – 3,5 – 5 – 7 – 10 – 14 – 20 mm‘dir.
- İki yazı tipi vardır: A tipi yazıda çizgi kalınlığı h/14, B tipi yazıda h/10’dur.
Örneğin 5 mm yüksekliğinde B tipi bir yazıda harf çizgileri 0,5 mm kalınlığındadır.
Sık Sorulan Sorular
Teknik yazı ne demek kısaca?
Teknik bir bilgiyi açık, doğru ve düzenli şekilde anlatan, okurun bir işi doğru yapmasını sağlayan yazıdır; kullanım kılavuzu en bilinen örneğidir.
“Teknik yazılardan hoşlanırım” ne demek?
Meslek ve ilgi envanterlerinde geçen bu ifade; kılavuz, rehber, teknik inceleme ve bilimsel yazılar gibi bir şeyin nasıl çalıştığını anlatan metinleri okumaktan keyif aldığınız anlamına gelir.
Kategoriler
-
CentOS 13 yazı
-
cPanel 25 yazı
-
CyberPanel 24 yazı
-
İşletim Sistemleri 102 yazı
-
Juniper Networks 18 yazı
-
Kontrol Panelleri 65 yazı
-
Linux 24 yazı
-
MySQL 30 yazı
-
Network 114 yazı
-
Plesk Panel 16 yazı
-
Sanal Sunucu 144 yazı
-
SEO 20 yazı
-
Siber Güvenlik 113 yazı
-
Teknoloji 321 yazı
-
VMware 34 yazı
-
WordPress 28 yazı
-
Yapay Zeka 21 yazı