DNS (Domain Name System – Alan Adı Sistemi), sunucun.com.tr gibi alan adlarını bilgisayarların kullandığı IP adreslerine çeviren sistemdir; internetin telefon rehberi gibi çalışır. Cihazınız bir siteye bağlanmadan önce bir DNS sunucusuna “bu adın IP adresi nedir?” diye sorar. Bu yazıda DNS’in nasıl çalıştığını, 2026 itibarıyla kullanılan güncel DNS adreslerini (filtreli ve filtresiz seçenekleriyle), en hızlı DNS’i kendi bağlantınızda nasıl test edeceğinizi ve DNS kayıt türlerini anlatıyoruz.
DNS Nasıl Çalışır?
- Yerel önbellek: Tarayıcı ve işletim sistemi, adresi yakın zamanda çözdüyse kayıtlı cevabı kullanır.
- Çözümleyici (resolver): Önbellekte yoksa sorgu, ayarlarınızda tanımlı DNS sunucusuna gider. Varsayılan olarak bu, internet servis sağlayıcınızın (İSS) sunucusudur; bu yazıdaki adresler de birer çözümleyicidir.
- Kök ve uzantı sunucuları: Çözümleyici cevabı bilmiyorsa önce kök sunuculara, sonra
.trveya.comgibi uzantının sunucularına sorar. - Yetkili ad sunucusu: Son olarak alan adının kendi ad sunucusundan (nameserver) IP adresini alır, size iletir ve kaydın TTL süresi boyunca önbellekte tutar.
Bu yüzden “DNS adresi” denince genellikle cihazınızın kullandığı çözümleyicinin IP adresi kastedilir. Bir web sitesinin DNS kayıtları ise alan adının ad sunucularında tutulur ve sitenin hangi sunucuya yönleneceğini belirler.
Güncel DNS Adresleri (2026)
| Sağlayıcı | Birincil DNS | İkincil DNS | IPv6 | Özellik |
|---|---|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 | 1.0.0.1 | 2606:4700:4700::11112606:4700:4700::1001 | Filtresiz, gizlilik odaklı |
| Google Public DNS | 8.8.8.8 | 8.8.4.4 | 2001:4860:4860::88882001:4860:4860::8844 | Filtresiz |
| Quad9 | 9.9.9.9 | 149.112.112.112 | 2620:fe::fe2620:fe::9 | Zararlı alan adlarını engeller |
| AdGuard DNS | 94.140.14.14 | 94.140.15.15 | 2a10:50c0::ad1:ff2a10:50c0::ad2:ff | Reklam ve izleyici engeller |
| OpenDNS (Cisco) | 208.67.222.222 | 208.67.220.220 | 2620:119:35::352620:119:53::53 | Oltalama koruması |
Aile ve Güvenlik Filtreli DNS Adresleri
| Hizmet | Birincil | İkincil | Ne engeller? |
|---|---|---|---|
| Cloudflare for Families (güvenlik) | 1.1.1.2 | 1.0.0.2 | Zararlı yazılım |
| Cloudflare for Families (aile) | 1.1.1.3 | 1.0.0.3 | Zararlı yazılım + yetişkin içerik |
| AdGuard Aile | 94.140.14.15 | 94.140.15.16 | Reklam + yetişkin içerik, güvenli arama |
| OpenDNS FamilyShield | 208.67.222.123 | 208.67.220.123 | Yetişkin içerik |
Filtresiz Alternatifler
Engelleme istemiyorsanız Quad9’un güvenlik filtresi olmayan adresleri 9.9.9.10 / 149.112.112.10, AdGuard’ın filtresiz adresleri 94.140.14.140 / 94.140.14.141‘dir. Cloudflare 1.1.1.1 ve Google 8.8.8.8 zaten filtresizdir.
Şifreli DNS (DoH / DoT) Adresleri
| Sağlayıcı | DNS over HTTPS (DoH) | DNS over TLS / Android Özel DNS |
|---|---|---|
| Cloudflare | https://cloudflare-dns.com/dns-query | one.one.one.one |
https://dns.google/dns-query | dns.google | |
| Quad9 | https://dns.quad9.net/dns-query | dns.quad9.net |
| AdGuard | https://dns.adguard-dns.com/dns-query | dns.adguard-dns.com |
| OpenDNS | https://doh.opendns.com/dns-query | — |
En Hızlı DNS Hangisi? Kendi Bağlantınızda Test Edin
“En hızlı DNS” herkes için aynı değildir: sonuç; bulunduğunuz şehre, internet sağlayıcınıza ve sağlayıcının o DNS ağına bağlantısına göre değişir. Bu yüzden genel bir sıralama yerine kendi bağlantınızda ölçmenizi öneririz.
- Windows (PowerShell): Aşağıdaki komut aynı sorguyu farklı DNS sunucularına gönderip milisaniye cinsinden süreyi gösterir. Her sunucu için birkaç kez çalıştırıp ortalamaya bakın (ilk sorgu önbellek nedeniyle daha yavaş olabilir).
"1.1.1.1","8.8.8.8","9.9.9.9","94.140.14.14","208.67.222.222" | % { "$_ : " + (Measure-Command { Resolve-DnsName sunucun.com.tr -Server $_ -DnsOnly -NoHostsFile }).TotalMilliseconds }- macOS / Linux:
dig @1.1.1.1 sunucun.com.tr | grep "Query time"komutunu farklı adreslerle çalıştırın. - Şu an hangi DNS’i kullanıyorum? Windows’ta
ipconfig /allçıktısındaki DNS Servers satırına bakın. Modeminizin IP’si (ör. 192.168.1.1) görünüyorsa modem, İSS’nin DNS’ini kullanıyor demektir.
Not: DNS değiştirmek indirme hızınızı (Mbps) artırmaz; yalnızca alan adlarının çözülme süresini etkiler. Fark en çok, çok sayıda farklı alan adından içerik yükleyen sayfalarda hissedilir.
DNS Adresi Nasıl Değiştirilir?
Kısaca: Windows 10’da ncpa.cpl → bağlantı → Özellikler → TCP/IPv4 → “Aşağıdaki DNS sunucu adreslerini kullan”; Windows 11’de Ayarlar → Ağ ve internet → DNS sunucusu ataması → Düzenle; Android’de Özel DNS; iPhone’da Wi-Fi ağının DNS’i Yapılandır menüsü. Tüm cihazlar ve modem için ekran ekran anlatım, doğrulama ve sorun giderme adımlarını DNS ayarları ve DNS değiştirme rehberimizde bulabilirsiniz. Değişiklikten sonra eski kayıtları temizlemek için ipconfig /flushdns çalıştırın.
DNS Kayıt Türleri
Bir alan adının ad sunucusunda tutulan başlıca kayıtlar şunlardır:
| Kayıt | Ne işe yarar? |
|---|---|
| A | Alan adını IPv4 adresine yönlendirir. |
| AAAA | Alan adını IPv6 adresine yönlendirir. |
| CNAME | Bir adı başka bir ada yönlendirir (ör. www → ana alan adı). |
| MX | Alan adının e-postalarını hangi sunucunun alacağını belirtir. |
| TXT | Doğrulama ve e-posta güvenliği (SPF, DKIM, DMARC) gibi metin bilgileri tutar. |
| NS | Alan adının yetkili ad sunucularını gösterir. |
Hosting panelinde bu kayıtları yönetmeyi cPanel DNS ayarları ve Plesk DNS yönetimi yazılarımızda anlattık.
DNS Kaynaklı Sık Görülen Sorunlar
- “DNS sunucusu yanıt vermiyor”: Çözümleyiciye ulaşılamıyordur; modemi yeniden başlatmak veya farklı bir DNS adresine geçmek çoğu zaman çözer. Ayrıntılar için DNS sunucusu yanıt vermiyor rehberimize bakın.
- “DNS adresi bulunamadı” (DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN): Alan adı yanlış yazılmış, süresi dolmuş veya DNS kaydı yoktur; adres doğruysa önbelleği temizleyip farklı bir DNS ile deneyin.
- Bazı siteler açılıyor, bazıları açılmıyor: Önbellekte eski bir kayıt olabilir;
ipconfig /flushdnsile temizleyin.
Sonuç
DNS, alan adlarını IP adreslerine çeviren sistemdir ve cihazınızın kullandığı DNS adresi, bu çeviriyi hangi sunucunun yapacağını belirler. Filtresiz kullanım için Cloudflare (1.1.1.1) veya Google (8.8.8.8), zararlı site koruması için Quad9 (9.9.9.9), reklam engelleme için AdGuard (94.140.14.14), çocuklar için aile filtreli adresler uygun seçeneklerdir. Hangisinin sizin için en hızlı olduğunu yukarıdaki testle kendi bağlantınızda ölçün.
Kategoriler
-
CentOS 13 yazı
-
cPanel 25 yazı
-
CyberPanel 24 yazı
-
İşletim Sistemleri 102 yazı
-
Juniper Networks 18 yazı
-
Kontrol Panelleri 65 yazı
-
Linux 24 yazı
-
MySQL 30 yazı
-
Network 114 yazı
-
Plesk Panel 16 yazı
-
Sanal Sunucu 144 yazı
-
SEO 20 yazı
-
Siber Güvenlik 113 yazı
-
Teknoloji 321 yazı
-
VMware 34 yazı
-
WordPress 28 yazı
-
Yapay Zeka 21 yazı