Datacenter Switch Nedir? ToR, EoR ve Spine-Leaf Mimarisi

Sunucun 3 dk okuma

Kısa cevap: Datacenter switch, veri merkezindeki sunucuları, depolama sistemlerini ve diğer ağ cihazlarını birbirine ve internete bağlayan, yüksek port yoğunluklu ve düşük gecikmeli ağ anahtarıdır. En yaygın türü ToR (Top of Rack) switch‘tir: her kabinin en üstüne konur ve o kabindeki sunucular doğrudan ona bağlanır. ToR switch’ler de günümüz veri merkezlerinde çoğunlukla spine-leaf mimarisiyle birbirine bağlanır.

Datacenter Switch konusunu anlatan çizim

Datacenter Switch’i Ofis Switch’inden Ayıran Nedir?

  • Port hızı: Sunucu bağlantıları genellikle 10, 25 veya 100 Gbit/s, switch’ler arası bağlantılar (uplink) 100 veya 400 Gbit/s’dir. Ofis switch’lerinde ise 1 Gbit/s yaygındır.
  • Düşük gecikme ve yüksek kapasite: Tüm portlar aynı anda tam hızda çalışabilecek şekilde tasarlanır.
  • Yedeklilik: Çift güç kaynağı, değiştirilebilir fanlar; iki switch’e aynı anda bağlanan sunucularla (MLAG gibi yöntemler) tek switch arızasında bağlantı kopmaz.
  • Kabin uyumlu soğutma: Soğuk/sıcak koridor düzenine uygun önden arkaya (veya arkadan öne) hava akışı.
  • Bağlantı modülleri: Portlar SFP28, QSFP28, QSFP-DD gibi modül yuvalarıdır; fiber veya bakır modül takılarak kullanılır. Ayrıntılar: SFP çeşitleri ve fiber kablo çeşitleri.

ToR, EoR ve MoR: Switch Nereye Konur?

YerleşimNasıl çalışır?AvantajıDezavantajı
ToR (Top of Rack)Her kabinin en üstünde bir (genellikle yedekli iki) switch; kabindeki sunucular kısa kablolarla ona bağlanırKısa kablolar, düzenli kablolama, kabin kabin büyümeKabin başına switch, daha fazla cihaz yönetimi
EoR (End of Row)Kabin sırasının sonundaki kabinde büyük switch’ler; sıradaki tüm sunucular oraya kablolanırDaha az switch, merkezî yönetimUzun ve kalabalık kablo yolları
MoR (Middle of Row)EoR ile aynı mantık, switch kabini sıranın ortasındaEoR’a göre daha kısa en uzun kabloYine yoğun yatay kablolama

Sunucu sayısının ve hızların arttığı modern veri merkezlerinde en yaygın yaklaşım ToR’dur. “ToR switch nedir” sorusunun kısa cevabı: kabinin tepesindeki, o kabindeki sunucuların bağlandığı ilk switch.

Klasik Üç Katman ve Spine-Leaf Mimarisi

Kurumsal ağlarda uzun süre erişim (access) – dağıtım (distribution) – çekirdek (core) şeklinde üç katmanlı yapı kullanıldı. Bu yapı, trafiğin çoğunun kullanıcılardan internete (kuzey-güney) aktığı ağlar için tasarlanmıştı. Veri merkezlerinde ise trafiğin büyük kısmı sunucular arasında (doğu-batı) akar: uygulama sunucusu veritabanına, sanal makineler depolamaya bağlanır. Bu yüzden veri merkezlerinde spine-leaf mimarisi yaygınlaştı:

  • Leaf (yaprak) switch’ler: Genellikle kabinlerdeki ToR switch’lerdir; sunucular bunlara bağlanır.
  • Spine (omurga) switch’ler: Her leaf, her spine’a bağlanır; spine’lar birbirine ve sunuculara bağlanmaz.
  • Sonuç: Farklı kabinlerdeki iki sunucu arasındaki yol her zaman leaf → spine → leaf şeklindedir; gecikme öngörülebilirdir. Trafik birden fazla spine’a eşit maliyetli yollarla (ECMP) dağıtılır, bir spine arızalansa da ağ çalışmaya devam eder.
  • Büyüme: Yeni kabin için leaf, daha fazla kapasite için spine eklenir.

Datacenter Switch Seçerken Nelere Bakılır?

  1. Port sayısı ve hızı: Kabindeki sunucu sayısı × bağlantı hızı ve gelecek büyüme.
  2. Uplink kapasitesi ve oversubscription: Sunucu portlarının toplam hızının uplink’lere oranı (ör. 3:1). Oran düştükçe tıkanma riski azalır.
  3. Yedeklilik: Çift güç kaynağı, çift ToR ve sunucuların iki switch’e bağlanabilmesi (MLAG, EVPN multihoming gibi).
  4. Yazılım özellikleri: VLAN, VXLAN/EVPN, BGP gibi protokol desteği ve otomasyon (API, Ansible) imkânı.
  5. Hava akışı ve güç: Kabin düzenine uygun hava akışı yönü ve güç tüketimi.
  6. Lisans ve destek: Bazı özellikler ek lisans gerektirir; üreticinin destek süresini kontrol edin.

Örnek bir ürün ailesini incelemek isterseniz Juniper switch ürün ailesi ve Juniper QFX5100 VLAN yapılandırması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

ToR switch ile leaf switch aynı şey mi?

Çoğu zaman evet. ToR fiziksel konumu (kabinin tepesi), leaf ise spine-leaf mimarisindeki rolü anlatır. Kabin üstündeki switch genellikle aynı zamanda leaf switch’tir.

Bir kabine neden iki ToR switch konur?

Yedeklilik için. Sunucular iki switch’e birer kabloyla bağlanır; switch’lerden biri arızalandığında veya güncellendiğinde sunucular diğer switch üzerinden çalışmaya devam eder.

Kendi sunucum için datacenter switch almam gerekir mi?

Hayır. Veri merkezinde barındırılan bir VDS veya fiziksel sunucu kiraladığınızda ağ altyapısı sağlayıcı tarafından kurulur ve yönetilir. Kendi donanımınızı veri merkezine koyuyorsanız sunucu barındırma hizmetinde ağ bağlantısı da sağlanır.

Sonuç

Datacenter switch’ler veri merkezinin sinir sistemidir. Kabin düzeyinde ToR switch’ler sunucuları bağlar, spine-leaf mimarisi de bu switch’leri öngörülebilir gecikme ve kolay büyüme sağlayacak şekilde birleştirir. Ağ kavramlarına yeniyseniz network nedir yazımızla başlayabilirsiniz.

Kategoriler

Son yazılar