ASN Nedir? Otonom Sistem Numarası, BGP ve ASN Nasıl Alınır?

ASN nedir? ASN (Autonomous System Number, otonom sistem numarası), internette kendi yönlendirme politikasına sahip bir ağı tanımlayan benzersiz numaradır. İnternet sağlayıcıları, veri merkezleri, bulut sağlayıcıları, üniversiteler ve büyük şirketler kendi IP bloklarını bu numara üzerinden diğer ağlara duyurur. Örneğin Google AS15169, Cloudflare AS13335, Türk Telekom AS9121 numarasını kullanır.

Bu rehberde otonom sistemin ne olduğunu, ASN’nin BGP ile nasıl çalıştığını, ASN türlerini ve ayrılmış aralıkları, bir ASN’yi nasıl sorgulayacağınızı ve kendi ASN’nize ne zaman ihtiyaç duyduğunuzu anlatıyoruz.

Otonom sistem (AS) nedir?

İnternet tek bir ağ değil, birbirine bağlanan on binlerce bağımsız ağın birleşimidir. Bu ağların her birine otonom sistem denir: tek bir kurum tarafından yönetilen, ortak bir yönlendirme politikasıyla çalışan ve bir veya daha fazla IP bloğunu (prefix) internete duyuran ağ. “Otonom” kelimesi, ağın içindeki yönlendirmeyi kendi belirlediğini; diğer ağlarla nasıl ve hangi yoldan trafik alışverişi yapacağına da kendisinin karar verdiğini anlatır.

ASN ise bu ağın kimlik numarasıdır. Bir IP adresi tek bir cihazı tanımlarken, ASN o IP adresinin bağlı olduğu ağın tamamını tanımlar.

ASN nasıl çalışır? BGP ile ilişkisi

Otonom sistemler birbirleriyle BGP (Border Gateway Protocol) kullanarak konuşur. Her AS, komşu ağlarla kurduğu BGP oturumları üzerinden “şu IP blokları bende” bilgisini duyurur; bu duyuru ağdan ağa aktarılırken geçtiği her AS numarası duyurunun AS_PATH alanına eklenir. Basitleştirilmiş bir örnek:

Prefix: 203.0.113.0/24
AS_PATH: 64500 64510 64520

Bu kayıt, 203.0.113.0/24 bloğunun AS64520 tarafından duyurulduğunu ve trafiğin oraya AS64500 ile AS64510 üzerinden ulaşabileceğini gösterir (örnekteki numaralar belgeleme için ayrılmış ASN’lerdir). Yönlendiriciler aynı bloğa giden birden fazla yol gördüğünde, AS_PATH uzunluğu ve ağın kendi politikaları gibi kriterlere göre en uygun yolu seçer. BGP’nin ayrıntıları için BGP nedir yazımıza bakabilirsiniz.

ASN ne işe yarar?

• Multihoming: Aynı IP bloklarını birden fazla internet sağlayıcısı veya veri merkezi üzerinden duyurabilirsiniz. Bir bağlantı kesildiğinde trafik diğer yoldan akmaya devam eder.
• Sağlayıcı bağımsızlığı: IP adresleriniz sağlayıcınıza değil size bağlı olur; sağlayıcı değiştirdiğinizde adreslerinizi ve DNS kayıtlarınızı değiştirmeniz gerekmez.
• Trafik mühendisliği: Hangi trafiğin hangi bağlantıdan girip çıkacağını kendi yönlendirme politikanızla belirlersiniz.
• Doğrudan bağlantılar (peering): İnternet değişim noktalarında (IX) veya diğer ağlarla doğrudan BGP oturumu kurarak gecikmeyi ve transit maliyetini azaltabilirsiniz.

ASN türleri: public, private, 16 bit ve 32 bit

Public ASN, internette benzersizdir ve bölgesel kayıt kuruluşları tarafından tahsis edilir; internete IP bloğu duyurmak için gereklidir. Private ASN ise yalnızca kendi ağınız içinde veya sağlayıcınızla kurduğunuz özel BGP oturumlarında kullanılır ve internete duyurulmaz; tıpkı özel IP adresleri gibi farklı ağlarda tekrar kullanılabilir.

Başlangıçta ASN’ler 16 bitti (0–65535). Bu alan tükenmeye başlayınca 32 bitlik ASN’ler tanımlandı (RFC 6793) ve toplam alan yaklaşık 4,29 milyara çıktı. Bugün yeni tahsislerin çoğu 32 bitliktir ve güncel yönlendiricilerin neredeyse tamamı bunları destekler. 32 bit ASN’ler genellikle düz sayı (asplain, ör. 4200000001) olarak yazılır.

Aralık	Amaç
0	Ayrılmış, kullanılmaz
1 – 64495	Public 16 bit ASN’ler
23456	AS_TRANS: 32 bit ASN’leri desteklemeyen eski yönlendiricilerle uyumluluk için
64496 – 64511	Belgeleme ve örnekler
64512 – 65534	Private ASN (16 bit)
65535	Ayrılmış
65536 – 65551	Belgeleme ve örnekler (32 bit)
4200000000 – 4294967294	Private ASN (32 bit)

ASN’leri kim dağıtır?

ASN’ler, IP adresleri gibi IANA’dan bölgesel internet kayıt kuruluşlarına (RIR) dağıtılır ve RIR’lar da bunları kendi bölgelerindeki ağlara tahsis eder:

• RIPE NCC: Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya (Türkiye bu bölgededir)
• ARIN: Kuzey Amerika
• APNIC: Asya-Pasifik
• LACNIC: Latin Amerika ve Karayipler
• AFRINIC: Afrika

RIPE NCC bölgesinde ASN, doğrudan RIPE NCC üyesi olan bir LIR (Local Internet Registry) olarak ya da bir sponsoring LIR aracılığıyla alınabilir. Kayıt kuruluşu genellikle ağın birden fazla ağla bağlantı kuracağını (multihoming) ve kendine özgü bir yönlendirme politikası olacağını görmek ister.

Kimin kendi ASN’sine ihtiyacı var?

Kendi ASN’nize ihtiyaç duymanız için genellikle şu koşullardan en az biri geçerli olmalıdır:

• Kendi IP bloğunuz (en az /24 IPv4 veya /48 IPv6) var veya edineceksiniz ve bunu internete duyuracaksınız,
• Birden fazla internet sağlayıcısına veya veri merkezine bağlanıp kesintiye karşı yedeklilik kuracaksınız,
• Hosting, bulut veya internet servis sağlayıcısı olarak müşterilerinize IP hizmeti veriyorsunuz,
• İnternet değişim noktalarında doğrudan peering yapmak istiyorsunuz.

Tek bir sağlayıcıdan sunucu kiralayan, sağlayıcının IP adreslerini kullanan bir web sitesi veya uygulama için kendi ASN’nize gerek yoktur; trafiğiniz sağlayıcınızın ASN’si üzerinden taşınır.

ASN almak ve kullanmak için gerekenler

1. Bölge: Ağınızın faaliyet göstereceği bölgenin kayıt kuruluşu (Türkiye için RIPE NCC).
2. IP bloğu: Duyuracağınız en az bir IPv4 (/24) veya IPv6 (/48) bloğu. Kendi bloğunuz yoksa kiralık bir blok kullanılabilir.
3. Yukarı akış bağlantıları (upstream): BGP oturumu kurmayı kabul eden en az bir, tercihen iki sağlayıcı.
4. BGP konuşabilen ekipman: Bir yönlendirici veya BIRD, FRRouting gibi yazılımları çalıştıran bir sunucu.
5. Kayıtlar: RIPE veritabanında aut-num nesnesi ile duyuracağınız bloklar için route/route6 nesneleri; ayrıca bloklarınızı hangi ASN’nin duyurabileceğini gösteren RPKI ROA kayıtları. Bugün birçok büyük ağ, geçerli ROA’sı olmayan veya ROA ile çelişen duyuruları filtreler.

ASN sorgulama nasıl yapılır?

• whois: Terminalde whois AS13335 komutuyla bir ASN’nin sahibini ve kayıt bilgilerini görebilirsiniz. Bir IP adresinin hangi ASN’ye ait olduğunu bulmak için whois 1.1.1.1 çıktısındaki origin veya OriginAS satırına bakın.
• RIPEstat: RIPE NCC’nin ücretsiz aracı; bir ASN’nin duyurduğu blokları, komşularını ve RPKI durumunu gösterir.
• Looking glass ve BGP araçları: bgp.he.net gibi araçlar ASN’lerin duyurduğu prefix’leri ve bağlantılarını listeler.

Sunucun’da ASN kiralama

Sunucun’un ASN kiralama hizmetinde RIPE NCC, ARIN ve APNIC bölgeleri için paketler bulunur ve tüm paketlerde kurulum ücretsizdir. Duyuracağınız bir blok gerekiyorsa IPv4 kiralama ile /24 veya /22 blok edinebilir, ASN’nizi sunucu barındırma veya fiziksel sunucu hizmetlerinizle BGP üzerinden kullanabilirsiniz. IP adreslerinin yapısını ve blok boyutlarını IPv4 nedir rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular

ASN numarası ne demek?

ASN numarası, bir otonom sisteme, yani kendi yönlendirme politikasıyla çalışan bir ağa verilen benzersiz kimlik numarasıdır. “AS” kısaltmasıyla birlikte yazılır (ör. AS13335).

IP adresi ile ASN arasındaki fark nedir?

IP adresi tek bir cihazı veya arayüzü tanımlar. ASN ise birçok IP bloğunu barındıran ağın tamamını tanımlar. Her genel IP adresi, onu internete duyuran bir ASN’ye bağlıdır.

Bir ağın birden fazla ASN’si olabilir mi?

Evet. Büyük ağlar farklı bölgeler, markalar veya yönlendirme politikaları için birden fazla ASN kullanabilir. Küçük ve orta ölçekli ağlar için tek bir ASN genellikle yeterlidir.

Private ASN internette kullanılabilir mi?

Hayır. Private ASN’ler yalnızca iç ağlarda ve sağlayıcıyla kurulan özel oturumlarda kullanılır; internete duyurulan rotalardan sağlayıcı tarafından çıkarılır.

ASN için kendi IP bloğuma sahip olmam şart mı?

ASN’nin anlamlı olması için duyuracağınız bir IP bloğu gerekir. Bu blok size tahsis edilmiş olabileceği gibi, duyurma yetkisi verilen kiralık bir blok da olabilir.

Kendi ağınızı kurmayı planlıyorsanız ASN kiralama sayfasındaki paketleri inceleyebilir veya ihtiyacınızı destek ekibimize iletebilirsiniz.