Spam, internet üzerinden istenmeden ve genellikle çok sayıda kişiye toplu olarak gönderilen e-posta, SMS, mesaj veya yorumlardır. Çoğu reklam amaçlıdır; bir kısmı ise dolandırıcılık, kimlik avı (phishing) veya virüs bulaştırma amacı taşır. Türkçede “istenmeyen e-posta” veya “istenmeyen ileti” olarak karşılanır; e-posta kutularındaki Spam / Gereksiz klasörü bu iletilerin toplandığı yerdir.
Spam Türleri
| Tür | Örnek |
|---|---|
| Spam mail (e-posta) | Hiç üye olmadığınız bir mağazadan gelen kampanya e-postaları, “kazandınız” mesajları |
| SMS spamı | İzniniz olmadan gönderilen reklam veya sahte kargo/banka mesajları |
| Sosyal medya ve mesajlaşma spamı | Tanımadığınız hesaplardan gelen bağlantılı mesajlar, sahte çekiliş DM’leri |
| Yorum spamı | Bloglara ve videolara bağlantı bırakmak için yazılan alakasız yorumlar |
| Arama motoru spamı | Google’ı kandırmaya yönelik anahtar kelime doldurma, gizli metin gibi yöntemler |
Spam Yapmak Ne Demek?
Günlük dilde ve oyunlarda spam yapmak / spamlamak, aynı mesajı, tuşu veya hareketi art arda ve rahatsız edici biçimde tekrarlamak demektir. Örneğin bir sohbet odasına aynı mesajı defalarca yazmak “spam” sayılır ve çoğu platformda susturma veya engellemeyle sonuçlanır. Oyunlarda aynı yeteneği sürekli kullanmaya da “skill spamlamak” denir.
Spam Kelimesi Nereden Geliyor?
SPAM aslında ABD’li Hormel firmasının konserve et markasıdır. İngiliz komedi grubu Monty Python’ın 1970’teki bir skecinde menüdeki her yemekte SPAM olması ve garsonla müşterilerin “spam” kelimesini durmadan tekrarlaması, internetteki bitmeyen istenmeyen mesajlara isim olmasına yol açtı.
Spam Neden Tehlikelidir?
- Kimlik avı (phishing): Banka, kargo veya e-Devlet gibi görünen sahte sayfalara yönlendirip şifre ve kart bilgisi çalar.
- Zararlı yazılım: Ekler veya bağlantılar bilgisayara virüs, fidye yazılımı bulaştırabilir.
- Zaman ve verim kaybı: Önemli e-postalar spam yığını arasında kaybolabilir.
Spamden Nasıl Korunulur?
- Tanımadığınız göndericilerin bağlantılarına tıklamayın, eklerini açmayın.
- Gelen spamı silmek yerine “Spam olarak bildir” düğmesini kullanın; filtre zamanla öğrenir.
- E-posta adresinizi herkese açık sitelere ve formlara yazmaktan kaçının; üyelikler için ayrı bir adres kullanabilirsiniz.
- Gerçekten izin verdiğiniz bültenlerden e-postanın altındaki abonelikten çık bağlantısıyla ayrılın; şüpheli e-postalardaki bağlantıya ise tıklamayın.
- Türkiye’de izinsiz ticari ileti şikâyetleri ve ileti izinleri İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden yönetilebilir.
Kendi alan adınızla e-posta kullanıyorsanız SPF, DKIM ve DMARC kayıtları hem spam filtrelerine takılmanızı azaltır hem de adınıza sahte e-posta gönderilmesini zorlaştırır. Ayrıntılar için e-posta hosting hizmetleri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Gönderdiğim e-postalar neden spama düşüyor?
Alan adınızda SPF/DKIM/DMARC kayıtlarının eksik olması, gönderdiğiniz sunucunun IP adresinin kara listede olması, çok sayıda kişiye aynı anda gönderim ve “ücretsiz”, “hemen kazan” gibi spam filtrelerini tetikleyen ifadeler en sık nedenlerdir.
Spam klasörü otomatik silinir mi?
Birçok sağlayıcıda evet; örneğin Gmail spam klasöründeki iletileri 30 gün sonra otomatik siler. Önemli bir e-postayı bekliyorsanız spam klasörünü de kontrol edin ve iletiyi “Spam değil” olarak işaretleyin.
Kendi alan adımla gönderdiğim e-postaların spama düşmemesi için ne yapmalıyım?
Alan adınız için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını DNS’e ekleyin. SPF hangi sunucuların sizin adınıza e-posta gönderebileceğini, DKIM e-postanın yolda değiştirilmediğini, DMARC ise bu kontrollerden geçemeyen e-postalara ne yapılacağını belirtir. Google ve Yahoo, çok sayıda e-posta gönderen göndericilerden bu kayıtları ve kolay abonelikten çıkma bağlantısını zorunlu tutmaktadır. Ayrıca toplu gönderimlerde yalnızca izin veren kişilere e-posta gönderin.
Spam e-postayı açmak tehlikeli mi?
Yalnızca açmak çoğu durumda zararsızdır, ancak e-postadaki resimler göndericiye adresinizin aktif olduğunu bildirebilir. Asıl risk bağlantılara tıklamak ve ekleri açmaktır. Şüpheli bir e-postayı açtıysanız bağlantılara dokunmadan “Spam olarak bildir” seçeneğini kullanıp silin.
Kategoriler
-
CentOS 13 yazı
-
cPanel 25 yazı
-
CyberPanel 24 yazı
-
İşletim Sistemleri 102 yazı
-
Juniper Networks 18 yazı
-
Kontrol Panelleri 65 yazı
-
Linux 24 yazı
-
MySQL 30 yazı
-
Network 114 yazı
-
Plesk Panel 16 yazı
-
Sanal Sunucu 144 yazı
-
SEO 20 yazı
-
Siber Güvenlik 113 yazı
-
Teknoloji 321 yazı
-
VMware 34 yazı
-
WordPress 28 yazı
-
Yapay Zeka 21 yazı