Bilgisayar ağlarında port, bir cihaza gelen verinin o cihazdaki hangi uygulamaya veya hizmete teslim edileceğini belirleyen numaralı bağlantı noktasıdır. IP adresi cihazın ağdaki adresiyse, port numarası o adresteki kapı numarasıdır. Örneğin bir web sunucusu HTTPS isteklerini 443 numaralı porttan, SSH bağlantılarını 22 numaralı porttan kabul eder. Port numaraları 0 ile 65535 arasındadır. Bu yazıda port ne demek, IP ve port ilişkisi, TCP ve UDP portları, en çok kullanılan port numaraları, açık portların nasıl kontrol edileceği ve port güvenliğini anlatıyoruz.
Port Ne Demek? Basit Bir Benzetme
Büyük bir apartman düşünün. Apartmanın adresi IP adresine benzer: postacı mektubu doğru binaya getirir. Ancak mektubun hangi daireye ait olduğunu da bilmesi gerekir; daire numaraları portlara karşılık gelir. Tek bir sunucu aynı anda web sitesi yayınlayıp e-posta alabilir ve uzaktan yönetilebilir, çünkü her hizmet farklı bir portu “dinler”. Gelen veri paketinin hedef port numarası, paketin hangi hizmete gideceğini belirler.
Not: “Port” kelimesi donanımda da kullanılır (USB portu, HDMI portu, DisplayPort gibi). Bu yazıdaki port, fiziksel bir giriş değil, ağ yazılımının kullandığı mantıksal bir numaradır.
IP ve Port Nedir? (IP:Port Gösterimi)
Bir ağ bağlantısının iki ucu, IP adresi + port numarası çiftiyle tanımlanır ve genellikle iki nokta ile yazılır: 203.0.113.10:443. Bu çifte soket (socket) de denir. Tarayıcınız bir siteye bağlandığında hedef sunucunun 443 numaralı portuna bağlanır; sizin tarafınızda ise işletim sistemi geçici (dinamik) bir kaynak portu seçer, örneğin 192.168.1.20:52814. Sunucu cevabı bu kaynak porta gönderir. Bir adreste port yazılmamışsa protokolün varsayılan portu kullanılır: http:// için 80, https:// için 443. Ağların genel yapısını network nedir yazımızda anlattık.
Port Numarası Aralıkları
| Aralık | Adı | Kullanımı |
|---|---|---|
| 0–1023 | İyi bilinen portlar (well-known) | HTTP, HTTPS, SSH, DNS gibi temel hizmetler. Linux’ta bu portları dinlemek için yönetici yetkisi gerekir. |
| 1024–49151 | Kayıtlı portlar (registered) | MySQL (3306), RDP (3389) gibi belirli uygulamalar için IANA’ya kayıtlı portlar. |
| 49152–65535 | Dinamik / özel portlar | İşletim sisteminin giden bağlantılar için geçici olarak atadığı kaynak portlar. |
Port atamaları IANA tarafından yönetilir; tam liste için TCP ve UDP port numaraları listesine bakabilirsiniz.
TCP ve UDP Portları Arasındaki Fark
Portlar iki temel taşıma protokolüyle kullanılır ve aynı numara TCP ve UDP için ayrı ayrı vardır (TCP 53 ve UDP 53 farklı portlardır).
- TCP (Transmission Control Protocol): Veri göndermeden önce üç yönlü el sıkışmayla bağlantı kurar; kaybolan paketleri yeniden gönderir ve paketleri doğru sırayla teslim eder. Web (HTTP/HTTPS), e-posta (SMTP/IMAP), SSH ve veritabanı bağlantıları TCP kullanır.
- UDP (User Datagram Protocol): Bağlantı kurmadan gönderir; teslim ve sıra garantisi yoktur ama ek yükü az olduğu için daha düşük gecikme sağlar. DNS sorguları, canlı yayın, sesli görüşme (VoIP), çevrim içi oyunlar ve HTTP/3 (QUIC) UDP kullanır.
En Çok Kullanılan Port Numaraları
| Port | Protokol | Hizmet | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 20, 21 | TCP | FTP | Dosya transferi (21 komut, 20 aktif modda veri). Şifresizdir; yerine SFTP veya FTPS tercih edilmelidir. |
| 22 | TCP | SSH / SFTP | Sunucuya şifreli komut satırı erişimi ve güvenli dosya transferi. |
| 23 | TCP | Telnet | Eski, şifresiz uzak erişim; internete açık bırakılmamalıdır. |
| 25 | TCP | SMTP | Sunucular arası e-posta iletimi. |
| 53 | UDP/TCP | DNS | Alan adlarını IP adreslerine çevirir; çoğunlukla UDP. |
| 80 | TCP | HTTP | Şifresiz web trafiği. |
| 110 | TCP | POP3 | E-postaları istemciye indirme (şifresiz). |
| 143 | TCP | IMAP | E-postalara sunucu üzerinden erişim (şifresiz). |
| 443 | TCP (HTTP/3 için UDP) | HTTPS | TLS ile şifrelenmiş web trafiği. |
| 465 | TCP | SMTPS | SSL/TLS ile e-posta gönderimi. |
| 587 | TCP | SMTP (submission) | E-posta istemcilerinin kimlik doğrulamayla posta göndermesi (STARTTLS). |
| 993 | TCP | IMAPS | SSL/TLS ile IMAP. |
| 995 | TCP | POP3S | SSL/TLS ile POP3. |
| 2083 / 2087 | TCP | cPanel / WHM | cPanel ve WHM yönetim panellerinin SSL’li erişimi. |
| 3306 | TCP | MySQL / MariaDB | Veritabanı bağlantıları; genellikle dışarıya kapalı tutulur. |
| 3389 | TCP/UDP | RDP | Windows Uzak Masaüstü bağlantısı. |
| 5432 | TCP | PostgreSQL | Veritabanı bağlantıları. |
| 8080 | TCP | HTTP alternatif | Test sunucuları, proxy ve uygulama sunucuları için yaygın alternatif web portu. |
| 8443 | TCP | HTTPS alternatif / Plesk | Alternatif HTTPS portu; Plesk panelinin varsayılan erişim portu. |
Açık Portlar Nasıl Kontrol Edilir?
Kendi bilgisayarınızda dinleyen portlar (Windows): Komut İstemi’nde aşağıdaki komut dinlemedeki portları ve süreç numaralarını (PID) listeler; PID’yi Görev Yöneticisi’nde eşleştirerek portu hangi programın kullandığını bulabilirsiniz:
netstat -ano | findstr LISTENINGUzak bir sunucunun portuna erişilebiliyor mu? (Windows PowerShell):
Test-NetConnection sunucun.com.tr -Port 443Çıktıdaki TcpTestSucceeded : True satırı porta bağlanılabildiğini gösterir.
Linux sunucuda dinleyen portlar ve uzak port testi:
sudo ss -tulpn
nc -zv ornek-sunucu.com 22Port tarama araçlarını (örneğin nmap) yalnızca size ait veya taramak için izniniz olan sistemlerde kullanın.
Port Yönlendirme Nedir?
Evdeki cihazlar modemin arkasında özel IP adresleri kullandığı için internetten doğrudan erişilemez. Port yönlendirme (port forwarding), modemin belirli bir dış portuna gelen trafiği ağdaki belirli bir cihazın portuna iletmesidir; örneğin bir oyun sunucusu veya güvenlik kamerası için kullanılır. Yönlendirdiğiniz her port internete açılan bir kapı olduğu için yalnızca gerçekten gereken portları yönlendirin ve o cihazın yazılımını güncel tutun.
Port Güvenliği ve Firewall
Açık her port, o portu dinleyen hizmetin güvenliğine bağlı bir giriş noktasıdır. Saldırganlar port taramasıyla açık portları ve çalışan hizmetleri bulur, ardından bilinen açıkları denerler. Temel kurallar:
- Gerekmeyen hizmeti kapatın: FTP kullanmıyorsanız 21’i, Telnet’i ve kullanılmayan servisleri tamamen kapatın.
- Veritabanı portlarını dışarı açmayın: Veritabanına yalnızca aynı sunucudan bağlanılıyorsa 3306 veya 5432’yi yalnızca yerel erişime (
127.0.0.1) açın. - Yönetim portlarını kısıtlayın: SSH (22) ve RDP (3389) erişimini firewall ile yalnızca güvendiğiniz IP adreslerine açın, parola yerine SSH anahtarı kullanın ve kaba kuvvet denemelerine karşı Fail2Ban gibi araçlar kurun. SSH bağlantısının ayrıntılarını SSH nedir yazımızda anlattık.
- Şifreli sürümleri tercih edin: 110/143 yerine 995/993, FTP yerine SFTP kullanın.
Firewall kurallarını yapılandırmak için güvenlik duvarı (firewall) ayarları ve Linux sunucular için firewall rehberlerimize bakabilirsiniz. Port ve firewall kurallarını kendiniz yönetmek için Linux sunucularda root, Windows sunucularda Administrator yetkisi verilen bir VDS sunucu tam kontrol sağlar.
Sonuç
Port, bir IP adresindeki belirli bir hizmete ulaşmayı sağlayan 0–65535 arası bir numaradır; IP adresi cihazı, port numarası o cihazdaki hizmeti belirler. Web için 80/443, SSH için 22, e-posta için 587/993, Windows uzak masaüstü için 3389 en sık karşılaşılan portlardır. Dinleyen portları netstat veya ss ile kontrol edin, gerekmeyen portları kapatın ve yönetim portlarını firewall ile yalnızca güvendiğiniz adreslere açın.
Kategoriler
-
CentOS 13 yazı
-
cPanel 25 yazı
-
CyberPanel 24 yazı
-
İşletim Sistemleri 102 yazı
-
Juniper Networks 18 yazı
-
Kontrol Panelleri 65 yazı
-
Linux 24 yazı
-
MySQL 30 yazı
-
Network 114 yazı
-
Plesk Panel 16 yazı
-
Sanal Sunucu 144 yazı
-
SEO 20 yazı
-
Siber Güvenlik 113 yazı
-
Teknoloji 321 yazı
-
VMware 34 yazı
-
WordPress 28 yazı
-
Yapay Zeka 21 yazı