502 Bad Gateway ve 504 Gateway Timeout Nedir? Nedenleri ve Çözümleri

Sunucun 4 dk okuma

Kısa cevap: 502 hatası (502 Bad Gateway), isteği karşılayan ara sunucunun (ağ geçidi, ters proxy, CDN veya yük dengeleyici) arkasındaki asıl sunucudan geçersiz bir yanıt aldığını gösterir. 504 hatası (504 Gateway Timeout) ise ara sunucunun asıl sunucudan zamanında yanıt alamadığını gösterir. İki hata da sorunun ziyaretçide değil, sunucu tarafında olduğunu anlatır.

502 Bad Gateway konusunu anlatan çizim

502 ve 504 Hataları Nasıl Oluşur?

Bir web sitesine girdiğinizde isteğiniz çoğu zaman doğrudan siteyi çalıştıran uygulamaya gitmez. Arada Nginx gibi bir ters proxy, Cloudflare gibi bir CDN veya bir yük dengeleyici bulunur. Bu ara katman isteği arkadaki sunucuya (PHP-FPM, Node.js, başka bir web sunucusu) iletir ve gelen yanıtı size gönderir. HTTP standardı (RFC 9110) iki hatayı şöyle tanımlar:

  • 502 Bad Gateway: Ağ geçidi veya proxy olarak çalışan sunucu, isteği karşılamak için eriştiği sunucudan geçersiz bir yanıt aldı.
  • 504 Gateway Timeout: Ağ geçidi veya proxy olarak çalışan sunucu, arkadaki sunucudan zamanında yanıt alamadı.
502 Bad Gateway504 Gateway Timeout
Ne oldu?Arka sunucu hatalı yanıt verdi veya bağlantıyı kapattıArka sunucu süre dolana kadar yanıt vermedi
Sık nedenlerPHP-FPM/uygulama servisi durmuş veya çökmüş, yanlış soket/port, çok büyük yanıt başlığı, güvenlik duvarı engeliUzun süren sorgu veya işlem, aşırı yük, dışarıdaki bir API’nin geç yanıt vermesi, kısa timeout ayarı
İlk bakılacak yerServis durumu ve web sunucusu hata günlüğüYavaş sorgular, kaynak kullanımı ve timeout değerleri

Ziyaretçiyseniz: 502 Hatasında Ne Yapabilirsiniz?

Sorun sunucu tarafında olduğu için ziyaretçinin yapabilecekleri sınırlıdır, ancak geçici durumlarda şu adımlar işe yarar:

  1. Birkaç saniye bekleyip sayfayı yenileyin (F5). 502 çoğu zaman sunucu yeniden başlarken veya kısa bir yoğunlukta görülür.
  2. Siteyi başka bir tarayıcıda, gizli pencerede veya mobil veriyle açmayı deneyin. Yalnızca sizde oluyorsa tarayıcı önbelleğini temizleyin.
  3. Bir uygulamada (örneğin beIN CONNECT gibi yayın uygulamalarında) “502 hata kodu” görüyorsanız uygulamayı kapatıp açın ve güncel sürümde olduğundan emin olun. Sorun sürüyorsa büyük ihtimalle hizmetin kendi sunucularındadır; hizmetin duyurularını veya destek kanalını kontrol edin.
  4. Sorun dakikalarca devam ediyorsa site yöneticisine haber verin.

Site Yöneticisiyseniz: 502 Hatası Nasıl Düzeltilir?

1. Arka servisin çalıştığını kontrol edin

Nginx + PHP-FPM kullanan sunucularda 502’nin en sık nedeni PHP-FPM servisinin durmuş olmasıdır. Servis adı PHP sürümüne göre değişir (ör. php8.3-fpm):

systemctl status php8.3-fpm nginx
sudo systemctl restart php8.3-fpm

Node.js, Python veya Docker ile çalışan bir uygulamada da aynı mantıkla uygulama sürecinin ayakta olup olmadığını ve proxy’nin gönderdiği port veya soketi dinleyip dinlemediğini kontrol edin.

2. Hata günlüğünü okuyun

Nedeni en hızlı gösteren yer web sunucusunun hata günlüğüdür:

# Nginx
sudo tail -n 50 /var/log/nginx/error.log
# Apache (Debian/Ubuntu ve RHEL tabanlı)
sudo tail -n 50 /var/log/apache2/error.log
sudo tail -n 50 /var/log/httpd/error_log

Nginx günlüğünde sık görülen satırlar ve anlamları:

  • connect() to unix:/run/php/php8.3-fpm.sock failed (2: No such file or directory): PHP-FPM çalışmıyor ya da Nginx yapılandırmasındaki soket yolu yanlış.
  • connect() failed (111: Connection refused) while connecting to upstream: Arka uygulama belirtilen portu dinlemiyor.
  • upstream prematurely closed connection: Arka uygulama yanıtı tamamlamadan bağlantıyı kapattı; çoğu zaman uygulama hatası veya bellek sınırı.
  • upstream sent too big header: Yanıt başlıkları tampondan büyük; fastcgi_buffer_size veya proxy_buffer_size değerini artırmak gerekir.

3. Kaynak kullanımına bakın

top veya htop ile CPU ve RAM kullanımını, free -m ile belleği kontrol edin. Bellek tükendiğinde işletim sistemi süreçleri sonlandırabilir ve bu da 502’ye yol açar; bunu dmesg çıktısındaki “Out of memory” kayıtlarından görebilirsiniz. Sürekli kaynak sıkıntısı varsa sunucu optimizasyonu veya daha yüksek kaynaklı bir plan gerekir.

4. CDN ve güvenlik duvarını kontrol edin

Cloudflare gibi bir CDN kullanıyorsanız hata sayfasında sorunun CDN’de mi yoksa kaynak sunucuda mı olduğu genellikle belirtilir. Kaynak sunucunun güvenlik duvarı veya bir güvenlik eklentisi CDN’in IP adreslerini engelliyorsa da 502 görülebilir; CDN IP aralıklarına izin verildiğinden emin olun.

504 Gateway Timeout Nasıl Düzeltilir?

Günlükte upstream timed out (110: Connection timed out) while reading response header from upstream satırını görüyorsanız arka uygulama, proxy’nin bekleme süresi içinde yanıt vermemiştir. Önce yavaşlığın nedenini bulun: yavaş veritabanı sorguları, büyük içe/dışa aktarma işlemleri veya yanıt vermeyen harici bir API en sık nedenlerdir. Uzun süren işleri arka plana (kuyruk veya cron) almak kalıcı çözümdür.

İşlem gerçekten uzun sürmek zorundaysa ilgili zaman aşımı değerlerini birlikte artırın; yalnızca birini artırmak yetmez:

KatmanAyar
Nginx → PHP-FPMfastcgi_read_timeout
Nginx → başka bir uygulama (proxy_pass)proxy_read_timeout, proxy_connect_timeout, proxy_send_timeout
PHP-FPM havuzurequest_terminate_timeout
PHPmax_execution_time
# Nginx server veya location bloğu içinde
fastcgi_read_timeout 120s;

# Değişiklikten sonra
sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx

Paylaşımlı hostingde bu ayarlara genellikle erişiminiz olmaz; sorun sürüyorsa hosting sağlayıcınızla iletişime geçin. Ayarları kendiniz yönetmek istiyorsanız root erişimli bir sunucu gerekir.

502 Bad Gateway konusunu anlatan çizim

502 ve 504 Hatalarını Önlemek

  • İzleme kurun: Sitenin erişilebilirliğini ve sunucu kaynaklarını izleyen bir araçla hata başladığında uyarı alın.
  • Servisleri otomatik yeniden başlatın: systemd servislerinde Restart=on-failure gibi ayarlarla çöken bir süreç kendiliğinden ayağa kalkar.
  • Kaynakları doğru boyutlandırın: PHP-FPM’in pm.max_children değeri sunucunun belleğine göre ayarlanmalıdır; çok düşükse istekler bekler, çok yüksekse bellek tükenir.
  • Uzun işleri arka plana alın: Raporlama, toplu e-posta ve içe aktarma gibi işler web isteği içinde çalışmamalıdır.
  • Yazılımı güncel tutun: Uygulama, eklenti ve PHP sürümlerini güncel tutmak, çökmeye yol açan bilinen hataları azaltır.

Sonuç

502 hatası arka sunucunun hatalı yanıt verdiğini, 504 hatası ise zamanında yanıt vermediğini gösterir. Ziyaretçi için çoğu zaman beklemek ve yenilemek yeterlidir; site yöneticisi içinse servis durumu, hata günlüğü ve zaman aşımı ayarları sorunun kaynağını kısa sürede ortaya çıkarır. Sunucu kaynaklarını ve ayarlarını kendiniz yönetmek istiyorsanız VDS sunucu seçeneklerimize, performans desteği için sunucu optimizasyonu hizmetimize göz atabilirsiniz.

Kategoriler

Son yazılar