Sanal Sunucu (VPS) Kurulumu: İlk 30 Dakikada Yapılması Gerekenler

Sunucun 4 dk okuma

Sanal sunucu (VPS), fiziksel bir sunucunun sanallaştırma ile bölünmesiyle oluşturulan ve kendi işletim sistemi, root yetkisi ve ayrılmış kaynakları olan bir sunucudur. Sağlayıcı sunucuyu birkaç dakikada teslim eder; ancak sunucuyu güvenli ve kullanıma hazır hale getirmek sizin işinizdir. Bu rehberde yeni bir sanal sunucuda ilk bağlantıdan güvenlik ayarlarına kadar yapılması gerekenleri Ubuntu üzerinden adım adım anlatıyoruz; Windows sunucular için farklılıkları da ayrıca belirtiyoruz.

VPS konusunu anlatan çizim

Kurulumdan Önce: Kaynak ve İşletim Sistemi Seçimi

Doğru başlangıç planı, sunucuda ne çalıştıracağınıza bağlıdır. Aşağıdaki tablo genel bir başlangıç noktasıdır; gerçek ihtiyaç trafiğe ve uygulamaya göre değişir:

KullanımÖnerilen işletim sistemiBaşlangıç için dikkat edilecekler
WordPress veya PHP sitesiUbuntu LTS, Debian, AlmaLinuxVeritabanı için yeterli RAM, SSD/NVMe disk
Node.js, Python, Docker uygulamalarıUbuntu LTS, DebianUygulama ve konteyner sayısına göre RAM
Uzak masaüstü, Windows yazılımları, .NET/IISWindows ServerWindows Server için en az 2 GB RAM; masaüstü kullanımında daha fazlası
Oyun sunucusu, bot, VPNUbuntu LTS veya Debianİşlemci hızı, ağ gecikmesi ve trafik limiti

Linux tarafında uzun süreli destek alan (LTS) bir sürüm seçmek, yıllarca güvenlik güncellemesi almanızı sağlar. Sanal sunucu ile fiziksel sunucu arasındaki farkları VPS ve dedicated sunucu karşılaştırması yazımızda bulabilirsiniz.

1. Sunucuya SSH ile Bağlanın

Sunucu teslim edildiğinde size bir IP adresi ve root şifresi (veya SSH anahtarı) verilir. Windows 10/11, macOS ve Linux’ta terminalden doğrudan bağlanabilirsiniz:

ssh root@SUNUCU_IP

İlk bağlantıda sunucunun parmak izini onaylamanız istenir. SSH ile bağlanamıyorsanız sağlayıcınızın panelindeki VNC/konsol ekranını kullanabilirsiniz.

2. Sistemi Güncelleyin

apt update && apt upgrade -y

Kurulum imajı hazırlandıktan sonra çıkan güvenlik güncellemeleri bu adımla yüklenir. Çekirdek güncellendiyse sunucuyu reboot ile yeniden başlatın.

3. Yetkili (sudo) Bir Kullanıcı Oluşturun

Günlük işleri root yerine sudo yetkili bir kullanıcıyla yapmak, yanlış bir komutun etkisini sınırlar ve root girişini kapatabilmenizi sağlar:

adduser yonetici
usermod -aG sudo yonetici

Debian ve Ubuntu’da yetkili grup sudo, AlmaLinux ve Rocky Linux’ta wheel grubudur.

4. SSH Anahtarıyla Girişe Geçin

Şifre yerine SSH anahtarı kullanmak, kaba kuvvet (brute force) şifre denemelerini etkisiz hale getirir. Anahtarı kendi bilgisayarınızda oluşturup sunucuya kopyalayın:

# Kendi bilgisayarınızda
ssh-keygen -t ed25519
ssh-copy-id yonetici@SUNUCU_IP

ssh-copy-id olmayan sistemlerde, ~/.ssh/id_ed25519.pub dosyasının içeriğini sunucudaki /home/yonetici/.ssh/authorized_keys dosyasına ekleyebilirsiniz. Ardından ssh yonetici@SUNUCU_IP ile şifresiz girebildiğinizi doğrulayın.

5. Root ve Şifreyle Girişi Kapatın

Anahtarla girişin çalıştığından emin olduktan sonra /etc/ssh/sshd_config dosyasında şu satırları ayarlayın:

PermitRootLogin no
PasswordAuthentication no

Bazı imajlarda /etc/ssh/sshd_config.d/ klasöründeki dosyalar (ör. bulut imajlarında cloud-init dosyası) bu ayarları ezebilir; o klasörü de kontrol edin. Sonra yapılandırmayı test edip servisi yeniden başlatın:

sudo sshd -t
sudo systemctl restart ssh

Önemli: Mevcut oturumu kapatmadan ikinci bir terminalden giriş yapmayı deneyin. Bir sorun olursa açık oturumdan düzeltebilirsiniz. Servis adı Ubuntu ve Debian’da ssh, RHEL tabanlı dağıtımlarda sshd‘dir.

6. Güvenlik Duvarını Açın

Ubuntu’da UFW ile yalnızca ihtiyaç duyduğunuz portları açın. SSH iznini güvenlik duvarını etkinleştirmeden önce ekleyin, yoksa bağlantınız kesilir:

sudo ufw allow OpenSSH
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw enable
sudo ufw status

AlmaLinux ve Rocky Linux’ta aynı işi firewalld (firewall-cmd) yapar.

7. Otomatik Güvenlik Güncellemeleri, Saat Dilimi ve Hostname

sudo apt install unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure --priority=low unattended-upgrades
sudo timedatectl set-timezone Europe/Istanbul
sudo hostnamectl set-hostname sunucu1

Otomatik güncellemeler güvenlik yamalarının siz unutsanız bile yüklenmesini sağlar. Doğru saat dilimi, günlük kayıtlarını ve zamanlanmış görevleri okumayı kolaylaştırır.

8. Uygulamalarınızı Kurun ve Yedeklemeyi Ayarlayın

Temel ayarlardan sonra sunucuya ihtiyacınız olan yazılımları kurabilirsiniz: web sitesi için Nginx veya Apache, PHP ve MySQL/MariaDB; uygulamalar için Node.js, Python veya Docker. Yönetimi kolaylaştırmak isterseniz bir kontrol paneli de kurabilirsiniz.

Son ve en çok atlanan adım yedeklemedir. Sağlayıcının anlık görüntü (snapshot) özelliği hızlı geri dönüş için faydalıdır, ancak tek başına yeterli değildir; veritabanı ve dosyalarınızın sunucu dışında, düzenli ve test edilmiş bir yedeğini tutun.

Windows Sanal Sunucuda Farklar

  • Bağlantı SSH yerine Uzak Masaüstü (RDP) ile yapılır: Windows’ta mstsc komutuyla Uzak Masaüstü Bağlantısı’nı açıp IP adresi ve Administrator bilgileriyle bağlanırsınız.
  • İlk iş Windows Update ile güncellemeleri yüklemek ve Administrator şifresini güçlü bir şifreyle değiştirmektir.
  • RDP portuna (3389) erişimi güvenlik duvarında yalnızca kendi IP adreslerinize açmak, şifre denemelerini büyük ölçüde azaltır.

Kurulum Sonrası Yönetim: Kısa Kontrol Listesi

  • Disk, RAM ve CPU kullanımını düzenli izleyin (df -h, free -m, htop).
  • Güncellemeleri ve yedeklerin gerçekten alındığını haftalık kontrol edin.
  • Kullanmadığınız servisleri ve portları kapatın.
  • Önemli değişikliklerden önce anlık görüntü alın.

Daha fazla yönetim önerisi için sanal sunucu yönetimi için 8 kritik ipucu yazımıza, sanallaştırma platformu kurmak istiyorsanız VMware ESXi üzerinde sanal sunucu kurulumu rehberimize göz atabilirsiniz.

Sonuç

Sanal sunucu kurulumu, sağlayıcının sunucuyu teslim etmesiyle bitmez. Güncellemeleri yüklemek, sudo kullanıcı ve SSH anahtarına geçmek, root ve şifreyle girişi kapatmak, güvenlik duvarını açmak ve yedeklemeyi kurmak ilk yarım saatte yapılabilecek ve sunucunuzu çok daha güvenli hale getirecek adımlardır. Root erişimli bir sunucuyla başlamak isterseniz VPS sunucu ve VDS sunucu paketlerimizi inceleyebilirsiniz.

Kategoriler

Son yazılar