{"id":9600,"date":"2024-03-20T21:45:28","date_gmt":"2024-03-20T18:45:28","guid":{"rendered":"https:\/\/sunucun.com.tr\/bilgi\/?post_type=dt_articles&#038;p=9600"},"modified":"2026-11-11T23:39:17","modified_gmt":"2026-11-11T20:39:17","slug":"linux-acik-kaynak-projeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-acik-kaynak-projeler\/","title":{"rendered":"Linux ve A\u00e7\u0131k Kaynak Projeler: Neden \u00d6nemli, Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00e7\u0131k kaynak projeler, kaynak kodu herkesin inceleyebilece\u011fi, de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi ve lisans ko\u015fullar\u0131na uygun \u015fekilde da\u011f\u0131tabilece\u011fi yaz\u0131l\u0131mlard\u0131r. Linux \u00e7ekirde\u011finden Apache web sunucusuna, MySQL veritaban\u0131ndan Git&#8217;e kadar bug\u00fcn internetin altyap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak projeler \u00fczerine kuruludur. Bu yaz\u0131da a\u00e7\u0131k kaynak projelerin neden \u00f6nemli oldu\u011funu, nas\u0131l yap\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l kullan\u0131l\u0131p katk\u0131 verildi\u011fini anlat\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" class=\"wp-image-9601\" style=\"width: 631px; height: auto;\" src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/linux-lts-desteginin-suresini-guncelledi-1024x576.jpg\" alt=\"Linux a\u00e7\u0131k kaynak projeler\" srcset=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/linux-lts-desteginin-suresini-guncelledi-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/linux-lts-desteginin-suresini-guncelledi-300x169.jpg 300w, https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/linux-lts-desteginin-suresini-guncelledi-768x432.jpg 768w, https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/linux-lts-desteginin-suresini-guncelledi.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">A\u00e7\u0131k Kaynak Projeler Neden \u00d6nemlidir?<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Eri\u015filebilirlik:<\/strong> G\u00fc\u00e7l\u00fc yaz\u0131l\u0131mlar lisans \u00fccreti \u00f6demeden kullan\u0131labilir. Bu, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin ve bireysel geli\u015ftiricilerin de kurumsal d\u00fczeyde ara\u00e7lara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>\u015eeffafl\u0131k:<\/strong> Kaynak kodu a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131 incelenebilir; g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 topluluk taraf\u0131ndan bulunup bildirilebilir. Bu, a\u00e7\u0131k kayna\u011f\u0131 kendili\u011finden g\u00fcvenli yapmaz, ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime olanak tan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Ortak geli\u015ftirme:<\/strong> Tek bir \u015firkete ba\u011fl\u0131 kalmadan d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan geli\u015ftiriciler ayn\u0131 proje \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/li>\n<li><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k:<\/strong> Bir proje y\u00f6n de\u011fi\u015ftirirse topluluk kodu \u00e7atallayarak (fork) devam ettirebilir. \u00d6rne\u011fin MariaDB, MySQL&#8217;in bir \u00e7atal\u0131 olarak do\u011fmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">A\u00e7\u0131k Kaynak Projeler Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7o\u011fu a\u00e7\u0131k kaynak proje GitHub, GitLab veya projenin kendi sunucusundaki bir kod deposunda bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Son kullan\u0131c\u0131lar bu yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 genellikle do\u011frudan Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n paket y\u00f6neticisiyle kurar (\u00f6r. <code>apt install apache2<\/code> veya <code>dnf install httpd<\/code>). Geli\u015ftiriciler ise depoyu kendi bilgisayarlar\u0131na klonlay\u0131p belgeleri inceleyerek kodu de\u011fi\u015ftirebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katk\u0131 vermek i\u00e7in kod yazmak \u015fart de\u011fildir. Hata bildirmek, yeni \u00f6zellik \u00f6nermek, belge yazmak veya \u00e7eviri yapmak da de\u011ferli katk\u0131lard\u0131r. Pek \u00e7ok proje, yeni kat\u0131l\u0131mc\u0131lar i\u00e7in &#8220;good first issue&#8221; gibi etiketlerle ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00f6revleri ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">A\u00e7\u0131k Kaynak Projelerin Yap\u0131s\u0131<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>S\u00fcr\u00fcm kontrol\u00fc:<\/strong> Kaynak kodu genellikle Git ile y\u00f6netilir. De\u011fi\u015fiklikler izlenir, birlikte geli\u015ftirilir ve gerekti\u011finde eski s\u00fcr\u00fcme d\u00f6n\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<li><strong>Y\u00f6netim modeli:<\/strong> Baz\u0131 projeleri tek bir bak\u0131mc\u0131 veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ekirdek ekip y\u00f6netir; baz\u0131lar\u0131 ise vak\u0131flar (\u00f6r. Linux Foundation, Apache Software Foundation) alt\u0131nda daha da\u011f\u0131t\u0131k bir yap\u0131yla y\u00f6netilir.<\/li>\n<li><strong>Lisans:<\/strong> Yaz\u0131l\u0131m\u0131n nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini, de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fini ve da\u011f\u0131t\u0131labilece\u011fini belirler.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div class=\"snc-table-wrap\"><table>\n<thead><tr><th>Lisans<\/th><th>T\u00fcr\u00fc<\/th><th>Temel kural<\/th><th>\u00d6rnek proje<\/th><\/tr><\/thead>\n<tbody>\n<tr><td>GNU GPL<\/td><td>Copyleft<\/td><td>De\u011fi\u015ftirilmi\u015f s\u00fcr\u00fcm da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rsa kaynak kodu da ayn\u0131 lisansla a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/td><td>Linux \u00e7ekirde\u011fi (GPLv2), MySQL Community<\/td><\/tr>\n<tr><td>MIT<\/td><td>\u0130zin verici<\/td><td>Telif bildirimi korundu\u011fu s\u00fcrece neredeyse serbest kullan\u0131m<\/td><td>Node.js, jQuery<\/td><\/tr>\n<tr><td>Apache 2.0<\/td><td>\u0130zin verici<\/td><td>Serbest kullan\u0131m; patent haklar\u0131 ve de\u011fi\u015fiklik bildirimi konusunda a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmler<\/td><td>Apache HTTP Server, Kubernetes<\/td><\/tr>\n<\/tbody><\/table><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Etkili A\u00e7\u0131k Kaynak Proje \u00d6rnekleri<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Linux \u00e7ekirde\u011fi:<\/strong> Linus Torvalds&#8217;\u0131n 1991&#8217;de ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ekirdek; Ubuntu, Debian, AlmaLinux gibi da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Android&#8217;in de temelidir. Sunuculardan s\u00fcper bilgisayarlara kadar geni\u015f bir alanda kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Apache HTTP Server:<\/strong> Uzun y\u0131llard\u0131r en yayg\u0131n web sunucular\u0131ndan biridir; mod\u00fcler yap\u0131s\u0131 ve .htaccess deste\u011fiyle payla\u015f\u0131ml\u0131 hostingde s\u0131k\u00e7a tercih edilir.<\/li>\n<li><strong>MySQL ve MariaDB:<\/strong> Web uygulamalar\u0131nda en \u00e7ok kullan\u0131lan ili\u015fkisel veritabanlar\u0131ndand\u0131r. WordPress gibi pop\u00fcler yaz\u0131l\u0131mlar veritaban\u0131 olarak MySQL veya MariaDB kullan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Git:<\/strong> Linus Torvalds&#8217;\u0131n 2005&#8217;te Linux \u00e7ekirde\u011fi geli\u015ftirmesi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcm kontrol sistemi; bug\u00fcn yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmenin standart arac\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>WordPress:<\/strong> GPL lisansl\u0131 i\u00e7erik y\u00f6netim sistemi; teknik bilgisi olmayan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da web sitesi kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sunucu D\u00fcnyas\u0131nda A\u00e7\u0131k Kaynak<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tipik bir web sitesi altyap\u0131s\u0131 ba\u015ftan sona a\u00e7\u0131k kaynak bile\u015fenlerden olu\u015fabilir: Linux i\u015fletim sistemi, Apache veya Nginx web sunucusu, MySQL\/MariaDB veritaban\u0131 ve PHP. Bu yayg\u0131n yap\u0131ya <strong>LAMP<\/strong> (Linux, Apache, MySQL, PHP) denir. Root eri\u015fimli bir <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/vps-sunucu\">VPS sunucu<\/a> \u00fczerinde bu bile\u015fenleri kendiniz kurup yap\u0131land\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sonu\u00e7<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Linux \u00e7ekirde\u011fi, Apache, MySQL, Git ve WordPress gibi a\u00e7\u0131k kaynak projeler modern bili\u015fim altyap\u0131s\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. A\u00e7\u0131k kod, ortak geli\u015ftirme ve net lisans kurallar\u0131 sayesinde bu projeler hem bireylere hem de i\u015fletmelere g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ara\u00e7lar sunar. Bir projeyi kullanmadan \u00f6nce lisans\u0131n\u0131 okumak ve projenin aktif olarak geli\u015ftirilip geli\u015ftirilmedi\u011fine bakmak iyi bir al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u00e7\u0131k kaynak projeler, kaynak kodu herkesin inceleyebilece\u011fi, de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi ve lisans ko\u015fullar\u0131na uygun \u015fekilde da\u011f\u0131tabilece\u011fi yaz\u0131l\u0131mlard\u0131r. Linux \u00e7ekirde\u011finden Apache web sunucusuna, MySQL veritaban\u0131ndan Git&#8217;e kadar bug\u00fcn internetin altyap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k kaynak projeler \u00fczerine kuruludur. Bu yaz\u0131da a\u00e7\u0131k kaynak projelerin neden \u00f6nemli oldu\u011funu, nas\u0131l yap\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l kullan\u0131l\u0131p katk\u0131 verildi\u011fini anlat\u0131yoruz. A\u00e7\u0131k Kaynak Projeler Neden \u00d6nemlidir?&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1520],"tags":[],"class_list":["post-9600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-linux"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16570,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9600\/revisions\/16570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}