{"id":8235,"date":"2026-01-16T14:12:24","date_gmt":"2026-01-16T11:12:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sunucun.com.tr\/bilgi\/?post_type=dt_articles&#038;p=8235"},"modified":"2026-01-16T14:13:29","modified_gmt":"2026-01-16T11:13:29","slug":"linux-centos-komutlari-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-centos-komutlari-nelerdir\/","title":{"rendered":"Linux CentOS Komutlar\u0131 Nelerdir"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/text-linux-centos-komutlari-nelerdir.jpg\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"Linux CentOS Komutlar\u0131 ile sistem kaynaklar\u0131n\u0131, CPU ve RAM kullan\u0131m\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde izleyebilirsiniz.\" title=\"CentOS sistem kaynaklar\u0131n\u0131 grafiksel aray\u00fczde izleme.\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    Linux CentOS Komutlar\u0131 ile sistem kaynaklar\u0131n\u0131, CPU ve RAM kullan\u0131m\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde izleyebilirsiniz.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\nLinux CentOS Komutlar\u0131 Nelerdir<br \/>\nCentOS, d\u00fcnya genelinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan, Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tabanl\u0131, istikrarl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131d\u0131r. Sistem y\u00f6neticileri ve geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan sunucu ortamlar\u0131nda s\u0131k\u00e7a tercih edilen bu i\u015fletim sistemini verimli bir \u015fekilde y\u00f6netebilmek i\u00e7in komut sat\u0131r\u0131 bilgisi kritik \u00f6neme sahiptir. Bu rehberde, CentOS <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/sunucu-bakimi\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"138\" title=\"Sunucu bak\u0131m ve y\u00f6netim hizmeti\">sistem y\u00f6netimi<\/a> i\u00e7in gerekli olan temel ve ileri d\u00fczeydeki en \u00f6nemli **Linux CentOS Komutlar\u0131** \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z. Bu komutlara hakim olmak, g\u00fcnl\u00fck operasyonlar\u0131n\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak, g\u00f6revlerinizi otomatize etmenize olanak tan\u0131yacak ve sistem \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fcz\u00fc art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Temel Dosya ve Dizin Y\u00f6netimi Komutlar\u0131<\/h2>\n<p>CentOS \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken en s\u0131k ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemler dosya ve dizinler \u00fczerindedir. Bu operasyonlar\u0131 h\u0131zl\u0131 ve hatas\u0131z bir \u015fekilde yapabilmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutlar\u0131 bilmek esast\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ls:<\/strong> Bu komut, bulundu\u011funuz dizindeki dosyalar\u0131 ve klas\u00f6rleri listelemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Parametresiz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sadece dosya ve dizin isimlerini g\u00f6sterir. Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in <em>ls -l<\/em> komutu kullan\u0131l\u0131r; bu sayede dosya izinleri, sahibi, boyutu ve son de\u011fi\u015ftirilme tarihi gibi detaylar g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n<li><strong>cd:<\/strong> Dizinler aras\u0131nda gezinmeyi sa\u011flayan temel bir komuttur. \u00d6rne\u011fin, <em>cd \/var\/log<\/em> komutu ile sistem g\u00fcnl\u00fcklerinin tutuldu\u011fu dizine ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz. Bir \u00fcst dizine \u00e7\u0131kmak i\u00e7in <em>cd ..<\/em> kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>mkdir:<\/strong> Yeni bir dizin (klas\u00f6r) olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <em>mkdir yedekler<\/em> komutu, mevcut konumda &#8220;yedekler&#8221; ad\u0131nda yeni bir dizin olu\u015fturur.<\/li>\n<li><strong>touch:<\/strong> Bo\u015f bir dosya olu\u015fturman\u0131n en h\u0131zl\u0131 yoludur. <em>touch rapor.txt<\/em> komutu, &#8220;rapor.txt&#8221; isminde yeni ve bo\u015f bir metin dosyas\u0131 yarat\u0131r.<\/li>\n<li><strong>cp:<\/strong> Dosya veya dizinleri bir konumdan ba\u015fka bir konuma kopyalamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <em>cp \/home\/user\/dosya.txt \/mnt\/backup\/<\/em> komutu, belirtilen dosyay\u0131 backup dizinine kopyalar. Dizinleri kopyalamak i\u00e7in <em>-r<\/em> parametresi eklenmelidir.<\/li>\n<li><strong>mv:<\/strong> Dosya ve dizinleri ta\u015f\u0131mak veya yeniden adland\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. Bir dosyay\u0131 yeniden adland\u0131rmak i\u00e7in <em>mv eski_ad.txt yeni_ad.txt<\/em> \u015feklinde kullan\u0131l\u0131r. Dosyay\u0131 ba\u015fka bir dizine ta\u015f\u0131mak i\u00e7in ise <em>mv dosya.txt \/yeni\/konum\/<\/em> komutu kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>rm:<\/strong> Dosyalar\u0131 veya dizinleri kal\u0131c\u0131 olarak siler. <em>rm silinecek_dosya.txt<\/em> komutu dosyay\u0131 siler. \u0130\u00e7eri\u011fi dolu bir dizini silmek i\u00e7in <em>rm -r dizin_ad\u0131<\/em> komutu kullan\u0131l\u0131r. Bu komutun kullan\u0131m\u0131 dikkat gerektirir \u00e7\u00fcnk\u00fc silinen veriler genellikle geri getirilemez.<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/text2-linux-centos-komutlari-nelerdir.jpg\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"Linux CentOS Komutlar\u0131 ile a\u011f trafi\u011fini izleyebilir ve ba\u011flant\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilirsiniz.\" title=\"Dijital A\u011f Ba\u011flant\u0131s\u0131 ve Veri Ak\u0131\u015f\u0131\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    Linux CentOS Komutlar\u0131 ile a\u011f trafi\u011fini izleyebilir ve ba\u011flant\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilirsiniz.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p><\/p>\n<h2>\u0130zinler, Paket Y\u00f6netimi ve Sistem \u0130zleme<\/h2>\n<p>Bir CentOS sisteminin g\u00fcvenli\u011fini, g\u00fcncelli\u011fini ve performans\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in izinleri, paketleri ve sistem kaynaklar\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde y\u00f6netmek gerekir.<\/p>\n<h3>Dosya ve Dizin \u0130zinlerini Y\u00f6netme<\/h3>\n<p>Linux sistemlerinde g\u00fcvenlik, dosya ve dizin izinleri \u00fczerinden sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>chmod:<\/strong> Dosya ve dizinlerin okuma, yazma ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izinlerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <em>chmod 755 script.sh<\/em> komutu, dosya sahibine t\u00fcm izinleri, grup ve di\u011fer kullan\u0131c\u0131lara ise okuma ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma izni verir.<\/li>\n<li><strong>chown:<\/strong> Bir dosyan\u0131n veya dizinin sahibini ve grup sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <em>chown yeni_kullanici:yeni_grup dosya.txt<\/em> komutu ile hem kullan\u0131c\u0131 hem de grup sahipli\u011fi tek seferde de\u011fi\u015ftirilebilir.<\/li>\n<li><strong>chgrp:<\/strong> Sadece bir dosyan\u0131n veya dizinin grup sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <em>chgrp developerlar \/var\/www\/html<\/em> komutuyla ilgili dizinin grubunu &#8220;developerlar&#8221; olarak ayarlayabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Paket Y\u00f6netimi i\u00e7in Temel Komutlar<\/h3>\n<p>CentOS&#8217;ta yaz\u0131l\u0131m kurma, g\u00fcncelleme ve kald\u0131rma i\u015flemleri paket y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>yum:<\/strong> CentOS&#8217;un geleneksel paket y\u00f6neticisidir (yeni s\u00fcr\u00fcmlerde yerini `dnf` alm\u0131\u015ft\u0131r). Yaz\u0131l\u0131m kurmak i\u00e7in <em>yum install paket_adi<\/em>, g\u00fcncellemek i\u00e7in <em>yum update paket_adi<\/em> ve kald\u0131rmak i\u00e7in <em>yum remove paket_adi<\/em> komutlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>rpm:<\/strong> RPM (Red Hat Package Manager) paketlerini y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131lan daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli bir ara\u00e7t\u0131r. <em>rpm -i paket.rpm<\/em> komutuyla bir paket kurulurken, <em>rpm -q paket_adi<\/em> ile bir paketin sistemde kurulu olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulanabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sistem Bilgisi ve Performans \u0130zleme<\/h3>\n<p>Sistem sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve performans\u0131n\u0131 takip etmek, olas\u0131 sorunlar\u0131 \u00f6nceden tespit etmek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>top:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7leri ve sistem kaynaklar\u0131n\u0131n (CPU, RAM) kullan\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak g\u00f6steren interaktif bir ara\u00e7t\u0131r.<\/li>\n<li><strong>free:<\/strong> Sistemdeki RAM ve takas (swap) alan\u0131n\u0131n kullan\u0131m miktar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. <em>free -h<\/em> komutu, sonu\u00e7lar\u0131 daha okunabilir bir formatta (megabyte, gigabyte) sunar.<\/li>\n<li><strong>df:<\/strong> Disk b\u00f6l\u00fcmlerinin kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131 listeler. <em>df -h<\/em> komutu, disk boyutunu ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 insan taraf\u0131ndan kolayca anla\u015f\u0131labilecek bir formatta g\u00f6sterir.<\/li>\n<li><strong>uname:<\/strong> \u0130\u015fletim sistemi hakk\u0131nda temel bilgileri verir. <em>uname -a<\/em> komutu, \u00e7ekirdek s\u00fcr\u00fcm\u00fc, sistem ad\u0131 ve mimarisi gibi t\u00fcm mevcut bilgileri detayl\u0131 olarak g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>A\u011f Y\u00f6netimi ve G\u00fcnl\u00fck Analizi i\u00e7in Linux CentOS Komutlar\u0131<\/h2>\n<h3>A\u011f Y\u00f6netimi ve Sorun Giderme<\/h3>\n<p>A\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kontrol etmek ve sorunlar\u0131 te\u015fhis etmek i\u00e7in kullan\u0131lan baz\u0131 temel komutlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ping:<\/strong> Belirtilen bir sunucuya veya IP adresine ula\u015f\u0131p ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 test eder ve a\u011f gecikmesini \u00f6l\u00e7er.<\/li>\n<li><strong>traceroute:<\/strong> Bir paketin hedef sunucuya ula\u015fana kadar hangi y\u00f6nlendiriciler \u00fczerinden ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6sterir. A\u011fdaki yava\u015flamalar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 bulmada faydal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>ifconfig:<\/strong> A\u011f aray\u00fczlerinin IP adresi, MAC adresi gibi yap\u0131land\u0131rma bilgilerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek ve de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. (Yeni sistemlerde yerini `ip` komutuna b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r).<\/li>\n<li><strong>netstat:<\/strong> Aktif a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131, y\u00f6nlendirme tablolar\u0131n\u0131 ve dinlenen portlar\u0131 g\u00f6sterir. <em>netstat -tuln<\/em> komutu, TCP ve UDP portlar\u0131n\u0131 dinleyen servisleri listeler.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sistem G\u00fcnl\u00fckleri ve Analizi<\/h3>\n<p>Sistemde meydana gelen olaylar\u0131 ve hatalar\u0131 anlamak i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131n\u0131 analiz etmek gerekir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>dmesg:<\/strong> Sistem a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ekirdek taraf\u0131ndan \u00fcretilen mesajlar\u0131 ve donan\u0131m s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin durumunu g\u00f6sterir.<\/li>\n<li><strong>tail:<\/strong> Bir dosyan\u0131n son k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. <em>tail -f \/var\/log\/messages<\/em> komutu, belirtilen g\u00fcnl\u00fck dosyas\u0131n\u0131 ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak izlemenizi sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>grep:<\/strong> Dosyalar i\u00e7inde belirli bir metni veya deseni aramak i\u00e7in \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <em>grep &#8220;error&#8221; \/var\/log\/httpd\/error_log<\/em> komutu, Apache hata g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcndeki &#8220;error&#8221; i\u00e7eren sat\u0131rlar\u0131 bulur.<\/li>\n<li><strong>journalctl:<\/strong> <a href=\"https:\/\/systemd.io\/\" rel=\"follow noopener\" target=\"_blank\">systemd tabanl\u0131 sistemlerde<\/a> merkezi g\u00fcnl\u00fck y\u00f6netim arac\u0131d\u0131r. <em>journalctl -xe<\/em> komutu, t\u00fcm sistem g\u00fcnl\u00fcklerini detayl\u0131 hata mesajlar\u0131yla birlikte g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Kullan\u0131c\u0131 ve Grup Y\u00f6netimi<\/h2>\n<p>\u00c7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 bir sistem olan CentOS&#8217;ta, kullan\u0131c\u0131 ve grup hesaplar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek g\u00fcvenlik ve d\u00fczen i\u00e7in zorunludur. <a href=\"https:\/\/www.centos.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CentOS Projesi<\/a>, bu t\u00fcr y\u00f6netim g\u00f6revleri i\u00e7in standart Linux ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>useradd:<\/strong> Sisteme yeni bir kullan\u0131c\u0131 ekler. <em>useradd kullanici_adi<\/em> komutuyla temel bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131 olu\u015fturulur.<\/li>\n<li><strong>usermod:<\/strong> Mevcut bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, <em>usermod -aG wheel kullanici_adi<\/em> komutu, kullan\u0131c\u0131y\u0131 `wheel` (y\u00f6netici) grubuna ekler.<\/li>\n<li><strong>userdel:<\/strong> Bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131n\u0131 sistemden siler. <em>userdel -r kullanici_adi<\/em> komutu, kullan\u0131c\u0131y\u0131 ev diziniyle birlikte tamamen kald\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>groupadd:<\/strong> Yeni bir kullan\u0131c\u0131 grubu olu\u015fturur. <em>groupadd proje_ekibi<\/em> komutu, belirtilen isimde bir grup yarat\u0131r.<\/li>\n<li><strong>groupmod:<\/strong> Mevcut bir grubun ad\u0131n\u0131 veya GID&#8217;sini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>groupdel:<\/strong> Sistemden bir kullan\u0131c\u0131 grubunu siler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu komutlar\u0131 d\u00fczenli olarak pratik yaparak ve farkl\u0131 parametrelerini deneyerek CentOS \u00fczerindeki yetkinli\u011finizi art\u0131rabilirsiniz. Sistem y\u00f6netimi, s\u00fcrekli \u00f6\u011frenmeyi ve tecr\u00fcbe kazanmay\u0131 gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir ve bu komutlar, bu yolda sizin en \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131n\u0131z olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Linux CentOS Komutlar\u0131 ile sistem kaynaklar\u0131n\u0131, CPU ve RAM kullan\u0131m\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde izleyebilirsiniz. Linux CentOS Komutlar\u0131 Nelerdir CentOS, d\u00fcnya genelinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan, Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tabanl\u0131, istikrarl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131d\u0131r. Sistem y\u00f6neticileri ve geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan sunucu ortamlar\u0131nda s\u0131k\u00e7a tercih edilen bu i\u015fletim sistemini verimli bir \u015fekilde y\u00f6netebilmek i\u00e7in komut&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18535,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1471],"tags":[1475],"class_list":["post-8235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-centos","tag-centos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8235"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18538,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8235\/revisions\/18538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}