{"id":21190,"date":"2026-05-16T10:10:25","date_gmt":"2026-05-16T07:10:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/"},"modified":"2026-05-16T10:10:44","modified_gmt":"2026-05-16T07:10:44","slug":"rest-api-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/","title":{"rendered":"REST API Nedir?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_84 ez-toc-wrap-center counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#REST_API_Nedir_ve_Temel_Prensipleri_Nelerdir\" >REST API Nedir ve Temel Prensipleri Nelerdir?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#Tekduzen_Arayuz_Uniform_Interface\" >Tekd\u00fczen Aray\u00fcz (Uniform Interface)<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#REST_APInin_Temel_Yapi_Taslari_HTTP_Metodlari_ve_Durum_Kodlari\" >REST API&#8217;nin Temel Yap\u0131 Ta\u015flar\u0131: HTTP Metodlar\u0131 ve Durum Kodlar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#REST_APIlerde_Veri_Formatlari_ve_Guvenlik\" >REST API&#8217;lerde Veri Formatlar\u0131 ve G\u00fcvenlik<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#REST_API_Kullanmanin_Avantajlari_ve_Uygulama_Alanlari\" >REST API Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131 ve Uygulama Alanlar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#Etkili_RESTful_API_Tasarimi_Icin_En_Iyi_Uygulamalar\" >Etkili RESTful API Tasar\u0131m\u0131 \u0130\u00e7in En \u0130yi Uygulamalar<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#Kaynak_Odaklilik_ve_Anlamli_URIler\" >Kaynak Odakl\u0131l\u0131k ve Anlaml\u0131 URI&#8217;ler<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#Versiyonlama_Stratejileri\" >Versiyonlama Stratejileri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/rest-api-nedir\/#Hata_Yonetimi_ve_Loglama\" >Hata Y\u00f6netimi ve Loglama<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<p>REST API Nedir? Modern yaz\u0131l\u0131m mimarilerinin ve web tabanl\u0131 uygulamalar\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biri olan REST API (Representational State Transfer Application Programming Interface), farkl\u0131 sistemlerin birbiriyle kolayca <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/iletisim\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"95\" title=\"\u0130leti\u015fim bilgilerine buradan ula\u015f\u0131n\">ileti\u015fim<\/a> kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan mimari bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. \u0130nternetin \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerine yak\u0131n bir model sunarak, kaynaklara eri\u015fim, veri al\u0131\u015fveri\u015fi ve sistemler aras\u0131 entegrasyon s\u00fcre\u00e7lerini standartla\u015ft\u0131r\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn mikroservis tabanl\u0131, bulut yerel ve mobil \u00f6ncelikli geli\u015ftirme d\u00fcnyas\u0131nda REST API&#8217;ler, uygulamalar\u0131n birbirleriyle sorunsuz bir \u015fekilde konu\u015fabilmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi g\u00f6rmektedir. Bu mimari, sadece basit bir veri transferi y\u00f6ntemi olmaktan \u00f6te, yaz\u0131l\u0131m sistemlerinin nas\u0131l tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc prensipler sunarak geli\u015ftiricilere esneklik ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik sa\u011flar. Web taray\u0131c\u0131lar\u0131ndan mobil uygulamalara, hatta IoT cihazlar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede kullan\u0131lan REST API&#8217;ler, bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 ve etkinli\u011fini art\u0131rarak dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn itici g\u00fc\u00e7lerinden biri haline gelmi\u015ftir. Bu yaz\u0131da, REST API&#8217;nin derinliklerine inerek temel prensiplerini, \u00e7al\u0131\u015fma mekanizmalar\u0131n\u0131, avantajlar\u0131n\u0131 ve modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerindeki kritik rol\u00fcn\u00fc detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<p><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/text-rest-api-nedir.png\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"REST API, istemci ve sunucu aras\u0131ndaki etkile\u015fimi modern ve kavramsal olarak g\u00f6sterir. Veri ak\u0131\u015f\u0131.\" title=\"REST API istemci-sunucu ileti\u015fim diyagram\u0131.\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    REST API, istemci ve sunucu aras\u0131ndaki etkile\u015fimi modern ve kavramsal olarak g\u00f6sterir. Veri ak\u0131\u015f\u0131.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"REST_API_Nedir_ve_Temel_Prensipleri_Nelerdir\"><\/span>REST API Nedir ve Temel Prensipleri Nelerdir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>REST (Representational State Transfer), ilk olarak Roy Fielding taraf\u0131ndan 2000 y\u0131l\u0131nda doktora tezinde tan\u0131mlanan bir yaz\u0131l\u0131m mimarisi stilidir. Bu stil, web&#8217;in temel \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini modelleyerek, da\u011f\u0131t\u0131k sistemlerin tasar\u0131m\u0131nda kullan\u0131labilecek bir dizi kural ve k\u0131s\u0131tlama belirler. Bir sistemin RESTful olarak adland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in belirli mimari k\u0131s\u0131tlamalara uymas\u0131 gerekir. Bu k\u0131s\u0131tlamalar, sistemlerin daha performansl\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilir ve g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 hedefler.<\/p>\n<p><strong>1. \u0130stemci-Sunucu (Client-Server) Mimarisi:<\/strong> REST mimarisi, istemci ve sunucu aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 net bir \u015fekilde vurgular. \u0130stemci, kullan\u0131c\u0131n\u0131n aray\u00fcz\u00fcnden veya ba\u015fka bir uygulamadan gelen istekleri i\u015fleyen tarafken, sunucu kaynaklar\u0131 (veritaban\u0131, servisler vb.) bar\u0131nd\u0131r\u0131r ve istemciden gelen isteklere yan\u0131t verir. Bu ayr\u0131m, her iki taraf\u0131n da ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015fmesine ve \u00f6l\u00e7eklenmesine olanak tan\u0131r, b\u00f6ylece birbirlerinin i\u00e7 mant\u0131\u011f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k azal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>2. Durumsuzluk (Statelessness):<\/strong> Her istemci iste\u011fi, sunucunun iste\u011fi i\u015flemek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu t\u00fcm bilgiyi i\u00e7ermelidir. Sunucu, istemcinin \u00f6nceki isteklerinden herhangi bir ba\u011flam bilgisini saklamaz. Bu durum, sunucunun her iste\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele almas\u0131n\u0131 sa\u011flar, bu da sunucular\u0131n daha kolay \u00f6l\u00e7eklenmesine ve daha iyi bir g\u00fcvenilirli\u011fe sahip olmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bir sunucu \u00e7\u00f6kerse, durum bilgisi tutulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in di\u011fer bir sunucu iste\u011fi kolayca devralabilir.<\/p>\n<p><strong>3. \u00d6nbellenebilirlik (Cacheable):<\/strong> Yan\u0131tlar \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nabilir olarak i\u015faretlenebilir. Bu, istemcinin tekrar tekrar ayn\u0131 kayna\u011f\u0131 istemesini \u00f6nler ve a\u011f trafi\u011fini azalt\u0131r. Sunucu yan\u0131t\u0131, ilgili verinin \u00f6nbelle\u011fe al\u0131n\u0131p al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 ve ne kadar s\u00fcreyle ge\u00e7erli oldu\u011funu belirtmelidir. Bu prensip, performans\u0131 art\u0131r\u0131rken, sunucu \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc de azalt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>4. Katmanl\u0131 Sistem (Layered System):<\/strong> Bir RESTful API, istemcinin do\u011frudan son sunucuya ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131 prensibiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Arada arac\u0131 sunucular, y\u00fck dengeleyiciler, proxy&#8217;ler veya a\u011f ge\u00e7itleri bulunabilir. \u0130stemci, iste\u011fini hangi ara katmandan ge\u00e7ti\u011fini bilmeden kaynaklara eri\u015fir. Bu mimari, g\u00fcvenlik, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik i\u00e7in ek katmanlar eklemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p;\n\n\n\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tekduzen_Arayuz_Uniform_Interface\"><\/span>Tekd\u00fczen Aray\u00fcz (Uniform Interface)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Tekd\u00fczen aray\u00fcz, REST&#8217;in en \u00f6nemli k\u0131s\u0131tlamalar\u0131ndan biridir ve sistemin genel mimarisini basitle\u015ftirir, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu k\u0131s\u0131tlama d\u00f6rt alt k\u0131s\u0131tlamay\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kaynaklar\u0131n \u0130steklerle Belirlenmesi (Resource Identification in Requests):<\/strong> Her bir kayna\u011f\u0131n (veri nesnesi veya servis) global olarak benzersiz bir URI (Uniform Resource Identifier) ile tan\u0131mlanmas\u0131 gerekir. \u0130stemci, bu URI&#8217;yi kullanarak belirli bir kayna\u011fa eri\u015fim sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, <code>\/kullanicilar\/123<\/code> gibi bir URI, 123 ID&#8217;li kullan\u0131c\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131 temsil eder.<\/li>\n<li><strong>Kaynaklar\u0131n Temsiller Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Manip\u00fclasyonu (Resource Manipulation Through Representations):<\/strong> \u0130stemci, bir kayna\u011f\u0131n temsilini (genellikle JSON veya XML format\u0131nda) alarak veya g\u00f6ndererek o kaynak \u00fczerinde i\u015flem yapar. Yani, sunucuya kayna\u011f\u0131n kendisi de\u011fil, onun bir &#8220;temsili&#8221; g\u00f6nderilir veya al\u0131n\u0131r. Bu temsil, kayna\u011f\u0131n mevcut durumunu veya istenen yeni durumunu yans\u0131t\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kendi Kendini A\u00e7\u0131klayan Mesajlar (Self-descriptive Messages):<\/strong> Her bir mesaj (istek veya yan\u0131t), mesaj\u0131n nas\u0131l i\u015flenmesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda yeterli bilgiyi i\u00e7ermelidir. Bu, HTTP metodlar\u0131 (GET, POST, PUT, DELETE), durum kodlar\u0131 ve medya t\u00fcrleri gibi standart ba\u015fl\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r. Bu sayede, istemci veya sunucu, mesaj\u0131n i\u00e7eri\u011fini anlamak i\u00e7in harici bir bilgiye ihtiya\u00e7 duymaz.<\/li>\n<li><strong>Uygulama Durumunun Motoru Olarak Hipermedya (Hypermedia as the Engine of Application State &#8211; HATEOAS):<\/strong> Bu prensip, istemcinin bir API ile etkile\u015fimini dinamik hale getirir. Sunucudan gelen her yan\u0131tta, istemcinin o anki kayna\u011fa g\u00f6re yapabilece\u011fi sonraki olas\u0131 eylemleri (di\u011fer kaynaklara ba\u011flant\u0131lar gibi) i\u00e7eren hipermedya ba\u011flant\u0131lar\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Bu sayede, istemci, API&#8217;nin dok\u00fcmantasyonuna bakmadan uygulaman\u0131n durumunu takip edebilir ve kaynaklar aras\u0131nda gezinebilir. REST mimarisinin bu kritik prensibi, API&#8217;leri daha ke\u015ffedilebilir ve esnek hale getirir, ancak pratikte tam olarak uygulanmas\u0131 her zaman kolay olmayabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"REST_APInin_Temel_Yapi_Taslari_HTTP_Metodlari_ve_Durum_Kodlari\"><\/span>REST API&#8217;nin Temel Yap\u0131 Ta\u015flar\u0131: HTTP Metodlar\u0131 ve Durum Kodlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>REST API&#8217;ler, web&#8217;in temeli olan HTTP protokol\u00fcn\u00fc etkin bir \u015fekilde kullan\u0131r. HTTP, sadece web sayfalar\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda API ileti\u015fimini de y\u00f6neten zengin bir metod ve durum kodu setine sahiptir. Bu metodlar ve kodlar, bir istemcinin bir sunucuya ne yapmak istedi\u011fini ve sunucunun bu iste\u011fe nas\u0131l yan\u0131t verdi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir.<\/p>\n<p><strong>HTTP Metodlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>GET:<\/strong> Sunucudan bir kaynak veya kaynak koleksiyonu istemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Veri okuma i\u015flemidir ve sunucu taraf\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapmamal\u0131d\u0131r (idempotent ve safe).<\/li>\n<li><strong>POST:<\/strong> Sunucuda yeni bir kaynak olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Genellikle bir koleksiyona yeni bir \u00f6\u011fe ekler. Bu i\u015flem idempotent de\u011fildir (her \u00e7a\u011fr\u0131da yeni bir kaynak olu\u015fturabilir).<\/li>\n<li><strong>PUT:<\/strong> Belirli bir URI&#8217;deki mevcut bir kayna\u011f\u0131 tamamen g\u00fcncellemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. E\u011fer kaynak mevcut de\u011filse, genellikle yeni bir kaynak olu\u015fturur. Bu i\u015flem idempotenttir (ayn\u0131 PUT iste\u011fini birden fazla kez g\u00f6ndermek, kayna\u011f\u0131n durumunu de\u011fi\u015ftirmez).<\/li>\n<li><strong>PATCH:<\/strong> Belirli bir URI&#8217;deki mevcut bir kayna\u011f\u0131n k\u0131smi g\u00fcncellemesini yapmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Yaln\u0131zca belirtilen alanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Bu i\u015flem idempotent de\u011fildir.<\/li>\n<li><strong>DELETE:<\/strong> Belirli bir URI&#8217;deki bir kayna\u011f\u0131 sunucudan silmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem idempotenttir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>HTTP Durum Kodlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>Bir istemci iste\u011fi g\u00f6nderdi\u011finde, sunucu bir HTTP durum kodu ile yan\u0131t verir. Bu kodlar, iste\u011fin ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hata olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya ek i\u015flem gerekip gerekmedi\u011fini belirtir. Ba\u015fl\u0131ca durum kodu kategorileri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>1xx Bilgilendirici Yan\u0131tlar:<\/strong> \u0130stek al\u0131nd\u0131, i\u015fleme devam ediyor.<\/li>\n<li><strong>2xx Ba\u015far\u0131l\u0131 Yan\u0131tlar:<\/strong> \u0130stek ba\u015far\u0131yla al\u0131nd\u0131, anla\u015f\u0131ld\u0131 ve kabul edildi. \u00d6rnekler: <code>200 OK<\/code> (Genel ba\u015far\u0131), <code>201 Created<\/code> (Yeni kaynak olu\u015fturuldu), <code>204 No Content<\/code> (\u0130stek ba\u015far\u0131l\u0131 ama yan\u0131t g\u00f6vdesinde i\u00e7erik yok, \u00f6rn. DELETE).<\/li>\n<li><strong>3xx Y\u00f6nlendirme Yan\u0131tlar\u0131:<\/strong> \u0130ste\u011fi tamamlamak i\u00e7in ek i\u015flem gerekiyor. \u00d6rnekler: <code>301 Moved Permanently<\/code>, <code>304 Not Modified<\/code>.<\/li>\n<li><strong>4xx \u0130stemci Hatalar\u0131:<\/strong> \u0130stekte bir hata var. \u00d6rnekler: <code>400 Bad Request<\/code> (Ge\u00e7ersiz istek), <code>401 Unauthorized<\/code> (Kimlik do\u011frulama ba\u015far\u0131s\u0131z), <code>403 Forbidden<\/code> (Kaynak eri\u015fim izni yok), <code>404 Not Found<\/code> (Kaynak bulunamad\u0131).<\/li>\n<li><strong>5xx Sunucu Hatalar\u0131:<\/strong> Sunucu iste\u011fi i\u015flerken bir hata ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. \u00d6rnekler: <code>500 Internal Server Error<\/code> (Genel sunucu hatas\u0131), <code>503 Service Unavailable<\/code> (Sunucu ge\u00e7ici olarak kullan\u0131lam\u0131yor).<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"REST_APIlerde_Veri_Formatlari_ve_Guvenlik\"><\/span>REST API&#8217;lerde Veri Formatlar\u0131 ve G\u00fcvenlik<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>REST API&#8217;ler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iletilen verinin format\u0131 ve bu verinin g\u00fcvenli\u011fi, herhangi bir modern uygulaman\u0131n i\u015fleyi\u015fi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. \u0130stemci ile sunucu aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi g\u00f6ren API&#8217;ler, do\u011fru veri formatlar\u0131 ve sa\u011flam g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri olmadan etkin ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015famaz.<\/p>\n<p><strong>Veri Formatlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>REST API&#8217;lerde en yayg\u0131n kullan\u0131lan veri formatlar\u0131 JSON (JavaScript Object Notation) ve XML (Extensible Markup Language) olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde JSON neredeyse end\u00fcstri standard\u0131 haline gelmi\u015ftir. JSON&#8217;un tercih edilmesinin ba\u015fl\u0131ca nedenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hafiflik ve Okunabilirlik:<\/strong> JSON, XML&#8217;e g\u00f6re daha az &#8220;g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc&#8221;d\u00fcr, yani daha az i\u015faretleme (markup) i\u00e7erir, bu da onu daha hafif ve insanlar taraf\u0131ndan daha kolay okunabilir yapar.<\/li>\n<li><strong>Taray\u0131c\u0131 Deste\u011fi:<\/strong> JavaScript ile do\u011frudan uyumlu olmas\u0131, web taray\u0131c\u0131lar\u0131nda istemci taraf\u0131 uygulamalarla entegrasyonu son derece kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Geni\u015f Kapsaml\u0131 K\u00fct\u00fcphane Deste\u011fi:<\/strong> \u00c7o\u011fu programlama dili, JSON verilerini ayr\u0131\u015ft\u0131rmak ve olu\u015fturmak i\u00e7in kapsaml\u0131 k\u00fct\u00fcphanelere sahiptir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>XML ise daha eski bir format olup, hala baz\u0131 kurumsal sistemlerde veya SOAP tabanl\u0131 servislerde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, REST d\u00fcnyas\u0131nda JSON&#8217;\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 basitlik ve esneklik, onu a\u00e7\u0131k ara farkla \u00f6nde gelen se\u00e7im yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bir API&#8217;nin yan\u0131t\u0131 genellikle HTTP ba\u015fl\u0131klar\u0131nda (Content-Type) belirtilen bir medya t\u00fcr\u00fc ile birlikte gelir, \u00f6rne\u011fin <code>application\/json<\/code> veya <code>application\/xml<\/code>. \u0130stemciler de isteklerinde hangi format\u0131 kabul edebileceklerini (Accept ba\u015fl\u0131\u011f\u0131) belirtebilirler.<\/p>\n<p><strong>API G\u00fcvenli\u011fi:<\/strong><\/p>\n<p>API&#8217;ler, uygulamalar\u0131n hassas verilere eri\u015fim kap\u0131lar\u0131 oldu\u011fundan, g\u00fcvenlik en \u00fcst d\u00fczeyde \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Temel g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131 \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>HTTPS Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> T\u00fcm API ileti\u015fimi, MITM (Man-in-the-Middle) sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ve veri dinlemeyi \u00f6nlemek i\u00e7in HTTPS (HTTP Secure) \u00fczerinden yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, verilerin istemci ile sunucu aras\u0131nda \u015fifreli bir t\u00fcnel \u00fczerinden iletilmesini sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Kimlik Do\u011frulama (Authentication):<\/strong> API&#8217;yi kullanan istemcinin kim oldu\u011funu do\u011frulamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler kullan\u0131l\u0131r:\n<ul>\n<li><strong>Temel Kimlik Do\u011frulama (Basic Authentication):<\/strong> Kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifrenin Base64 kodlu olarak HTTP ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6nderilmesi. Genellikle HTTPS ile birlikte kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>API Anahtarlar\u0131 (API Keys):<\/strong> Uygulamalara \u00f6zel, uzun ve rastgele anahtarlar verilir. Bu anahtarlar, genellikle HTTP ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 veya sorgu parametresi olarak g\u00f6nderilir. <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/api-nedir-nasil-calisir\/\">API Nedir ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131zda bu konulara daha detayl\u0131 de\u011finilmi\u015ftir.<\/li>\n<li><strong>OAuth 2.0:<\/strong> Genellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf uygulamalar\u0131n kullan\u0131c\u0131 ad\u0131na kaynaklara eri\u015fim izni vermesi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n do\u011frudan kimlik bilgilerini payla\u015fmadan, izin verilen kapsamda verilere eri\u015fim yetene\u011fi sa\u011flar. Access token&#8217;lar ve refresh token&#8217;lar \u00fczerine kuruludur.<\/li>\n<li><strong>JSON Web Token (JWT):<\/strong> \u0130stemci ve sunucu aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak i\u00e7in kullan\u0131lan kompakt, URL a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenli bir y\u00f6ntemdir. Token, kullan\u0131c\u0131 bilgilerini ve yetkilendirme iddialar\u0131n\u0131 (claims) i\u00e7erir ve sunucu taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Yetkilendirme (Authorization):<\/strong> Kimli\u011fi do\u011frulanm\u0131\u015f bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n veya uygulaman\u0131n belirli bir kayna\u011fa eri\u015fim veya belirli bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirme iznine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleme s\u00fcrecidir. Genellikle rol tabanl\u0131 eri\u015fim kontrol\u00fc (RBAC) veya \u00f6zellik tabanl\u0131 eri\u015fim kontrol\u00fc (ABAC) gibi modellerle uygulan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Giri\u015f S\u0131n\u0131rlamas\u0131 (Rate Limiting):<\/strong> Bir istemcinin belirli bir zaman diliminde yapabilece\u011fi istek say\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamak, API k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve hizmet reddi (DDoS) sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<li><strong>Girdi Do\u011frulama (Input Validation):<\/strong> API&#8217;ye gelen t\u00fcm giri\u015flerin, sunucu taraf\u0131nda titizlikle do\u011frulanmas\u0131 gerekir. Bu, SQL enjeksiyonu, XSS (Cross-Site Scripting) gibi g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"REST_API_Kullanmanin_Avantajlari_ve_Uygulama_Alanlari\"><\/span>REST API Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131 ve Uygulama Alanlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>REST API mimarisinin pop\u00fclaritesi, sundu\u011fu bir dizi \u00f6nemli avantajdan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu avantajlar, modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmenin h\u0131zla de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131na m\u00fckemmel bir \u015fekilde yan\u0131t verirken, geni\u015f uygulama alanlar\u0131nda da tercih edilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Avantajlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Basitlik ve Anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131k:<\/strong> HTTP protokol\u00fcn\u00fc temel almas\u0131 ve kaynak odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sunmas\u0131 nedeniyle, REST API&#8217;ler di\u011fer da\u011f\u0131t\u0131k sistem mimarilerine (\u00f6rn. SOAP) g\u00f6re daha basit ve anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Bu, geli\u015ftiricilerin API&#8217;leri daha h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenmesini ve entegre etmesini sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Esneklik ve \u00d6l\u00e7eklenebilirlik:<\/strong> Durumsuz do\u011fas\u0131 sayesinde, sunucular istemci oturum durumunu y\u00f6netmek zorunda kalmaz. Bu, sunucular\u0131n y\u00fck dengeleyiciler arkas\u0131nda kolayca yatay olarak \u00f6l\u00e7eklendirilmesini sa\u011flar. \u0130stemci ve sunucu aras\u0131ndaki gev\u015fek ba\u011fl\u0131l\u0131k, her iki taraf\u0131n da ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015fmesine olanak tan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Platform Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> REST API&#8217;ler, belirli bir programlama diline veya platforma ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Farkl\u0131 dillerde (Java, Python, Node.js, PHP vb.) geli\u015ftirilmi\u015f sunucular ve istemciler, standart HTTP ve veri formatlar\u0131n\u0131 (JSON\/XML) kullanarak sorunsuz bir \u015fekilde ileti\u015fim kurabilir.<\/li>\n<li><strong>\u00d6nbellekleme Deste\u011fi:<\/strong> HTTP&#8217;nin \u00f6nbellekleme mekanizmalar\u0131n\u0131 do\u011frudan kullanabilmesi sayesinde, istemciler s\u0131k\u00e7a eri\u015filen verileri \u00f6nbelle\u011fe alarak a\u011f trafi\u011fini ve sunucu y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltabilir, performans\u0131 art\u0131rabilir.<\/li>\n<li><strong>Geni\u015f Ekosistem ve Topluluk Deste\u011fi:<\/strong> REST API&#8217;ler, geni\u015f bir geli\u015ftirici toplulu\u011fu taraf\u0131ndan desteklenmekte ve bir\u00e7ok ara\u00e7, k\u00fct\u00fcphane ve \u00e7er\u00e7eve sunmaktad\u0131r. Bu durum, geli\u015ftirme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131r ve kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Uygulama Alanlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mobil Uygulamalar:<\/strong> Ak\u0131ll\u0131 telefon ve tablet uygulamalar\u0131, backend servisleriyle veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak i\u00e7in yayg\u0131n olarak REST API&#8217;leri kullan\u0131r. Sosyal medya uygulamalar\u0131ndan bankac\u0131l\u0131k uygulamalar\u0131na kadar bir\u00e7ok mobil uygulama, veri al\u0131p g\u00f6ndermek i\u00e7in RESTful servislerden faydalan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Tek Sayfa Uygulamalar\u0131 (SPA) ve Web Uygulamalar\u0131:<\/strong> React, Angular, Vue.js gibi frontend \u00e7er\u00e7eveleriyle geli\u015ftirilen modern web uygulamalar\u0131, kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcn\u00fc dinamik olarak g\u00fcncelleyebilmek i\u00e7in arka u\u00e7 API&#8217;leriyle AJAX\/Fetch istekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kurar.<\/li>\n<li><strong>Mikroservis Mimarileri:<\/strong> B\u00fcy\u00fck monolitik uygulamalar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve birbiriyle ileti\u015fim kuran servis par\u00e7alar\u0131na b\u00f6lme yakla\u015f\u0131m\u0131 olan mikroservislerde, servisler aras\u0131 ileti\u015fim genellikle REST API&#8217;ler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Nesnelerin \u0130nterneti (IoT):<\/strong> Ak\u0131ll\u0131 ev cihazlar\u0131, giyilebilir teknolojiler ve end\u00fcstriyel sens\u00f6rler gibi IoT cihazlar\u0131, toplad\u0131klar\u0131 verileri bulut tabanl\u0131 servislere aktarmak ve komut almak i\u00e7in hafif ve verimli REST API&#8217;leri kullan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Taraf Entegrasyonlar\u0131:<\/strong> Harici servisler (\u00f6deme a\u011f ge\u00e7itleri, sosyal medya platformlar\u0131, harita servisleri vb.) genellikle kendi API&#8217;lerini RESTful prensiplerle tasarlar, bu da di\u011fer uygulamalar\u0131n onlarla kolayca entegre olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etkili_RESTful_API_Tasarimi_Icin_En_Iyi_Uygulamalar\"><\/span>Etkili RESTful API Tasar\u0131m\u0131 \u0130\u00e7in En \u0130yi Uygulamalar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bir REST API&#8217;nin etkinli\u011fi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi, tasar\u0131m kalitesiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f bir API, kolay anla\u015f\u0131l\u0131r, bak\u0131m\u0131 yap\u0131labilir ve geli\u015ftirici dostu olurken, k\u00f6t\u00fc tasarlanm\u0131\u015f bir API entegrasyon zorluklar\u0131na ve performan d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne yol a\u00e7abilir. \u0130\u015fte etkili bir RESTful API tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in dikkat edilmesi gereken baz\u0131 en iyi uygulamalar:<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kaynak_Odaklilik_ve_Anlamli_URIler\"><\/span>Kaynak Odakl\u0131l\u0131k ve Anlaml\u0131 URI&#8217;ler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>REST&#8217;in temel prensibi kaynak odakl\u0131 olmakt\u0131r. API&#8217;niz, i\u015flemlerden ziyade eri\u015filen kaynaklar\u0131 temsil eden anlaml\u0131 URI&#8217;ler kullanmal\u0131d\u0131r. URI&#8217;ler bir noun (isim) i\u00e7ermeli ve fiil i\u00e7ermemelidir. \u00d6rne\u011fin, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 listelemek i\u00e7in <code>\/getUsers<\/code> yerine <code>\/users<\/code>, belirli bir kullan\u0131c\u0131y\u0131 almak i\u00e7in <code>\/getUserById\/123<\/code> yerine <code>\/users\/123<\/code> kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, koleksiyonlar\u0131 temsil eden URI&#8217;ler \u00e7o\u011ful olmal\u0131d\u0131r (<code>\/products<\/code>, <code>\/orders<\/code>).<\/p>\n<p>Kaynak hiyerar\u015fileri, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f kaynaklar\u0131 mant\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlemek i\u00e7in kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n sipari\u015flerini listelemek i\u00e7in <code>\/users\/123\/orders<\/code> gibi bir yap\u0131 tercih edilebilir. Bu yakla\u015f\u0131m, API&#8217;nin anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ke\u015ffedilebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Versiyonlama_Stratejileri\"><\/span>Versiyonlama Stratejileri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>API&#8217;ler zamanla de\u011fi\u015febilir ve bu de\u011fi\u015fiklikler mevcut istemcilerin bozulmas\u0131na neden olabilir. Bu nedenle, API&#8217;nizin farkl\u0131 versiyonlar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek kritik \u00f6neme sahiptir. Yayg\u0131n versiyonlama stratejileri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>URI Versiyonlama (URI Versioning):<\/strong> Versiyon numaras\u0131n\u0131 URI&#8217;nin bir par\u00e7as\u0131 olarak eklemek (\u00f6rn. <code>\/v1\/users<\/code>, <code>\/v2\/users<\/code>). En yayg\u0131n ve anla\u015f\u0131l\u0131r y\u00f6ntemdir, ancak URI&#8217;leri de\u011fi\u015ftirir.<\/li>\n<li><strong>Ba\u015fl\u0131k Versiyonlama (Header Versioning):<\/strong> Versiyon numaras\u0131n\u0131 \u00f6zel bir HTTP ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na eklemek (\u00f6rn. <code>X-API-Version: 1<\/code>). URI&#8217;leri temiz tutar, ancak istemcilerin \u00f6zel ba\u015fl\u0131klar\u0131 bilmesini gerektirir.<\/li>\n<li><strong>Medya T\u00fcr\u00fc Versiyonlama (Media Type Versioning):<\/strong> <code>Accept<\/code> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeki medya t\u00fcr\u00fcnde versiyonu belirtmek (\u00f6rn. <code>Accept: application\/vnd.myapi.v1+json<\/code>). REST&#8217;in HATEOAS prensibine daha uygun olsa da, uygulamas\u0131 daha karma\u015f\u0131k olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Hangi strateji se\u00e7ilirse se\u00e7ilsin, API t\u00fcketicileri i\u00e7in a\u00e7\u0131k ve tutarl\u0131 bir versiyonlama politikas\u0131 belirlemek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hata_Yonetimi_ve_Loglama\"><\/span>Hata Y\u00f6netimi ve Loglama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>API&#8217;lerin hatalar\u0131 nas\u0131l ele ald\u0131\u011f\u0131 ve iletti\u011fi, geli\u015ftirici deneyimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sunucu, ba\u015far\u0131s\u0131z istekler i\u00e7in anlaml\u0131 HTTP durum kodlar\u0131 (\u00f6rn. <code>400 Bad Request<\/code>, <code>401 Unauthorized<\/code>, <code>404 Not Found<\/code>, <code>500 Internal Server Error<\/code>) ve a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 hata mesajlar\u0131 i\u00e7eren yan\u0131t g\u00f6vdeleri d\u00f6nmelidir. Hata mesajlar\u0131, hatan\u0131n ne oldu\u011funu, nerede olu\u015ftu\u011funu ve nas\u0131l d\u00fczeltilebilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmelidir. \u00d6rne\u011fin, do\u011frulama hatalar\u0131 i\u00e7in, hangi alanlar\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011funu belirten detayl\u0131 bir JSON yan\u0131t\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmek faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, API \u00fczerindeki t\u00fcm isteklerin ve \u00f6nemli olaylar\u0131n d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde loglanmas\u0131, sorun giderme, g\u00fcvenlik denetimi ve performans analizi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Loglar, istemcinin IP adresi, istek zaman\u0131, HTTP metodu, URI, durum kodu ve hata mesajlar\u0131 gibi bilgileri i\u00e7ermelidir.<\/p>\n<p>Di\u011fer \u00f6nemli tasar\u0131m prensipleri aras\u0131nda, istemcilerin ne kadar veri istedi\u011fini kontrol etmelerini sa\u011flayan filtreleme, s\u0131ralama ve sayfalama se\u00e7enekleri sunmak; kaynaklar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00f6stermek i\u00e7in hipermedya ba\u011flant\u0131lar\u0131 (HATEOAS) kullanmak ve API dok\u00fcmantasyonunu her zaman g\u00fcncel tutmak yer al\u0131r. Swagger\/OpenAPI gibi ara\u00e7lar, API&#8217;lerin dok\u00fcmantasyonunu otomatik olarak olu\u015fturmak ve interaktif bir \u015fekilde test etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu pratikler, API&#8217;nin daha sa\u011flam, esnek ve kullan\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, b\u00f6ylece entegrasyon s\u00fcre\u00e7leri kolayla\u015f\u0131r ve geli\u015ftiricilerin verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/text2-rest-api-nedir.png\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"REST API modern mikroservis mimarileri aras\u0131ndaki sorunsuz ileti\u015fimi etkinle\u015ftirir, verimlilik sa\u011flar.\" title=\"Dijital mikroservis ba\u011flant\u0131s\u0131 ve veri ak\u0131\u015f\u0131\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    REST API modern mikroservis mimarileri aras\u0131ndaki sorunsuz ileti\u015fimi etkinle\u015ftirir, verimlilik sa\u011flar.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p><\/p>\n<p>\u00d6zetle, REST API&#8217;ler modern yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmenin temel bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Gev\u015fek ba\u011fl\u0131l\u0131k, platform ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik gibi avantajlar\u0131, onlar\u0131 bir\u00e7ok farkl\u0131 uygulama senaryosunda vazge\u00e7ilmez k\u0131lar. Do\u011fru prensiplerle tasarlanm\u0131\u015f ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde uygulanan RESTful servisler, sistemlerin birbiriyle sorunsuz ve etkin bir \u015fekilde ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak dijital ekosistemlerin b\u00fcy\u00fcmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>REST API Nedir? Modern yaz\u0131l\u0131m mimarilerinin ve web tabanl\u0131 uygulamalar\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biri olan REST API (Representational State Transfer Application Programming Interface), farkl\u0131 sistemlerin birbiriyle kolayca ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan mimari bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. \u0130nternetin \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerine yak\u0131n bir model sunarak, kaynaklara eri\u015fim, veri al\u0131\u015fveri\u015fi ve sistemler aras\u0131 entegrasyon s\u00fcre\u00e7lerini standartla\u015ft\u0131r\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn mikroservis tabanl\u0131, bulut yerel ve&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21187,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1521],"tags":[],"class_list":["post-21190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21191,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21190\/revisions\/21191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}