{"id":20290,"date":"2026-02-20T15:39:30","date_gmt":"2026-02-20T12:39:30","guid":{"rendered":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/"},"modified":"2026-02-20T15:39:37","modified_gmt":"2026-02-20T12:39:37","slug":"linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/","title":{"rendered":"\u2060Linux Sunucu Y\u00f6netimi: En \u00c7ok Kullan\u0131lan Terminal Komutlar\u0131."},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_84 ez-toc-wrap-center counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Sistem_Durumunu_ve_Performansi_Izleme\" >Sistem Durumunu ve Performans\u0131 \u0130zleme<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Kaynak_Kullanimini_Kontrol_Etme_df_du_free\" >Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Kontrol Etme: `df`, `du`, `free`<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Islem_Process_Yonetimi_top_ps_kill\" >\u0130\u015flem (Process) Y\u00f6netimi: `top`, `ps`, `kill`<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Ag_Yonetimi_ve_Baglanti_Kontrolu\" >A\u011f Y\u00f6netimi ve Ba\u011flant\u0131 Kontrol\u00fc<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Etkili_Linux_Sunucu_Yonetimi_icin_Ipuclari\" >Etkili Linux Sunucu Y\u00f6netimi i\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#En_Sik_Kullanilan_Komutlar_ve_Islevleri\" >En S\u0131k Kullan\u0131lan Komutlar ve \u0130\u015flevleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari\/#Izinler_ve_Sahiplik_chmod_ve_chown\" >\u0130zinler ve Sahiplik: `chmod` ve `chown`<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<p><strong>Gezinme ve Listeleme: `cd`, `ls`, `pwd`<\/strong><\/p>\n<p><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/text-linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari.png\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"Linux Sunucu Y\u00f6netimi, dosya ve dizinler i\u00e7in eri\u015fim izinlerinin do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131yla g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flar.\" title=\"Linux Sistemlerinde G\u00fcvenli Dosya \u0130zin Yap\u0131s\u0131\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    Linux <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/sunucu-bakimi\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"138\" title=\"Sunucu bak\u0131m ve y\u00f6netim hizmeti\">Sunucu Y\u00f6netimi<\/a>, dosya ve dizinler i\u00e7in eri\u015fim izinlerinin do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131yla g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flar.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p><\/p>\n<ul>\n<li><strong>pwd (Print Working Directory):<\/strong> O an i\u00e7inde bulundu\u011funuz dizinin tam yolunu ekrana basar. Hangi klas\u00f6rde oldu\u011funuzu unuttu\u011funuzda hayat kurtar\u0131r.<\/li>\n<li><strong>cd (Change Directory):<\/strong> Dizinler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapman\u0131z\u0131 sa\u011flar. `cd \/var\/log` komutu ile `\/var\/log` dizinine gidebilir, `cd ..` ile bir \u00fcst dizine \u00e7\u0131kabilir, `cd ~` veya sadece `cd` komutu ile kendi ev dizininize d\u00f6nebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>ls (List):<\/strong> Bulundu\u011funuz dizindeki dosya ve klas\u00f6rleri listeler. `ls -l` komutu, dosya izinleri, sahibi, boyutu ve son de\u011fi\u015ftirilme tarihi gibi detayl\u0131 bilgileri g\u00f6sterir. `ls -a`, gizli dosyalar dahil t\u00fcm i\u00e7eri\u011fi listelerken, `ls -h` se\u00e7ene\u011fi dosya boyutlar\u0131n\u0131 (KB, MB, GB gibi) insanlar taraf\u0131ndan okunabilir formatta g\u00f6sterir. S\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan kombinasyon ise `ls -lah` \u015feklindedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Olu\u015fturma, Silme ve Ta\u015f\u0131ma: `mkdir`, `touch`, `rm`, `cp`, `mv`<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>mkdir (Make Directory):<\/strong> Yeni bir dizin (klas\u00f6r) olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, `mkdir yedekler` komutu &#8220;yedekler&#8221; ad\u0131nda bir dizin yarat\u0131r.<\/li>\n<li><strong>touch:<\/strong> Bo\u015f bir dosya olu\u015fturur veya var olan bir dosyan\u0131n son eri\u015fim zaman damgas\u0131n\u0131 g\u00fcnceller. `touch rapor.txt` komutu ile &#8220;rapor.txt&#8221; ad\u0131nda bo\u015f bir metin dosyas\u0131 olu\u015fturulur.<\/li>\n<li><strong>rm (Remove):<\/strong> Dosyalar\u0131 veya dizinleri silmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. `rm rapor.txt` komutu dosyay\u0131 siler. Dizinleri silmek i\u00e7in `-r` (recursive) se\u00e7ene\u011fi kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r: `rm -r yedekler`. Bu komut tehlikeli olabilir, \u00f6zellikle `-f` (force) se\u00e7ene\u011fi ile birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onay sormadan silme i\u015flemi yapar. `rm -rf \/` gibi bir komut t\u00fcm sistemi silebilir, bu nedenle dikkatli kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>cp (Copy):<\/strong> Dosyalar\u0131 veya dizinleri kopyalar. `cp kaynak_dosya hedef_dosya` \u015feklinde kullan\u0131l\u0131r. Dizinleri kopyalamak i\u00e7in yine `-r` se\u00e7ene\u011fi gereklidir: `cp -r \/var\/www\/site \/home\/user\/site_yedek`.<\/li>\n<li><strong>mv (Move):<\/strong> Dosyalar\u0131 veya dizinleri ta\u015f\u0131r veya yeniden adland\u0131r\u0131r. `mv eski_dosya.txt yeni_dosya.txt` komutu dosyan\u0131n ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. `mv dosya.txt \/yeni\/konum\/` komutu ise dosyay\u0131 belirtilen konuma ta\u015f\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistem_Durumunu_ve_Performansi_Izleme\"><\/span>Sistem Durumunu ve Performans\u0131 \u0130zleme<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bir sunucunun sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak, sistem y\u00f6neticisinin en temel g\u00f6revlerinden biridir. Kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 izlemek, olas\u0131 performans sorunlar\u0131n\u0131 erkenden tespit etmeyi ve m\u00fcdahale etmeyi sa\u011flar. Linux, sistemin durumu hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi veren \u00e7ok say\u0131da g\u00fc\u00e7l\u00fc araca sahiptir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kaynak_Kullanimini_Kontrol_Etme_df_du_free\"><\/span>Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Kontrol Etme: `df`, `du`, `free`<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucudaki disk, bellek ve i\u015flemci gibi kaynaklar\u0131n durumunu bilmek, kapasite planlamas\u0131 ve sorun giderme i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Bu komutlar, sistem kaynaklar\u0131n\u0131n anl\u0131k bir foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmenizi sa\u011flar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>df (Disk Free):<\/strong> Sunucuya ba\u011fl\u0131 disk b\u00f6l\u00fcmlerinin boyutunu, kullan\u0131lan ve bo\u015f alan\u0131 g\u00f6sterir. `df -h` komutu, \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 megabayt (M) ve gigabayt (G) gibi okunmas\u0131 kolay birimlerle formatlar. Bu komut, diskin dolup dolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca kontrol etmek i\u00e7in idealdir.<\/li>\n<li><strong>du (Disk Usage):<\/strong> Belirli bir dizinin veya dosyan\u0131n ne kadar disk alan\u0131 kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. `du -sh \/var\/log` komutu, `\/var\/log` dizininin toplam boyutunu \u00f6zet olarak verir. `-s` (summarize) \u00f6zet bilgi, `-h` (human-readable) ise okunabilir format sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>free:<\/strong> Sistemdeki toplam, kullan\u0131lan ve bo\u015f RAM miktar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ayr\u0131ca `swap` (takas alan\u0131) kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda da bilgi verir. `free -h` komutu, bellek bilgilerini yine okunabilir formatta sunar. Sunucunun yava\u015flamas\u0131 durumunda ilk bak\u0131lacak komutlardan biridir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Islem_Process_Yonetimi_top_ps_kill\"><\/span>\u0130\u015flem (Process) Y\u00f6netimi: `top`, `ps`, `kill`<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucuda \u00e7al\u0131\u015fan t\u00fcm programlar ve servisler birer &#8220;i\u015flem&#8221; (process) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Hangi i\u015flemlerin ne kadar kaynak (CPU, RAM) t\u00fcketti\u011fini bilmek, performans sorunlar\u0131n\u0131 te\u015fhis etmede kilit rol oynar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>top:<\/strong> Sistemde o an \u00e7al\u0131\u015fan i\u015flemleri, CPU ve bellek kullan\u0131mlar\u0131na g\u00f6re s\u0131ralanm\u0131\u015f olarak ger\u00e7ek zamanl\u0131 g\u00f6steren interaktif bir ara\u00e7t\u0131r. En \u00e7ok kaynak t\u00fcketen i\u015flemleri an\u0131nda tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. `htop` ise `top` komutunun daha renkli ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir alternatifidir.<\/li>\n<li><strong>ps (Process Status):<\/strong> Sistemdeki i\u015flemlerin anl\u0131k bir listesini verir. `ps aux` komutu, sistemdeki t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan b\u00fct\u00fcn i\u015flemleri detayl\u0131 bir \u015fekilde listeler. Genellikle `grep` komutu ile birlikte kullan\u0131larak belirli bir i\u015flem aran\u0131r: `ps aux | grep nginx`.<\/li>\n<li><strong>kill:<\/strong> Yan\u0131t vermeyen veya istenmeyen bir i\u015flemi sonland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Komut, i\u015flem kimli\u011fi (PID) ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin, PID&#8217;si 1234 olan bir i\u015flemi sonland\u0131rmak i\u00e7in `kill 1234` komutu kullan\u0131l\u0131r. E\u011fer i\u015flem normal yolla sonlanmazsa, `kill -9 1234` komutu ile zorla sonland\u0131r\u0131labilir (SIGKILL sinyali g\u00f6nderilir).<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ag_Yonetimi_ve_Baglanti_Kontrolu\"><\/span>A\u011f Y\u00f6netimi ve Ba\u011flant\u0131 Kontrol\u00fc<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Sunucular do\u011falar\u0131 gere\u011fi a\u011fa ba\u011fl\u0131d\u0131r ve a\u011f y\u00f6netimi komutlar\u0131, ba\u011flant\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 te\u015fhis etmek, g\u00fcvenlik duvar\u0131 kurallar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek ve a\u011f trafi\u011fini izlemek i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. <a href=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/isletim-sistemleri\/linux\/\">Linux i\u015fletim sistemleri<\/a> bu konuda zengin ara\u00e7 setleri sunar.<\/p>\n<p>Temel a\u011f komutlar\u0131 aras\u0131nda IP adresi yap\u0131land\u0131rmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek, uzak bir sunucuya eri\u015filebilirli\u011fi test etmek ve a\u00e7\u0131k portlar\u0131 kontrol etmek yer al\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ip a veya ifconfig:<\/strong> Sunucunun a\u011f aray\u00fczlerini ve bunlara atanm\u0131\u015f IP adreslerini g\u00f6sterir. `ifconfig` eski bir komut olmas\u0131na ra\u011fmen hala bir\u00e7ok sistemde bulunmaktad\u0131r, ancak modern sistemlerde `ip a` (ip addr show) komutunun kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilir.<\/li>\n<li><strong>ping:<\/strong> Belirli bir alan ad\u0131na veya IP adresine ICMP paketleri g\u00f6ndererek a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 test eder. `ping google.com` komutu, Google sunucular\u0131na ula\u015f\u0131p ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yan\u0131t s\u00fcresini kontrol eder.<\/li>\n<li><strong>netstat veya ss:<\/strong> A\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131, y\u00f6nlendirme tablolar\u0131n\u0131 ve dinlenen portlar\u0131 g\u00f6sterir. `netstat -tuln` komutu, TCP ve UDP protokollerinde dinlemede olan t\u00fcm portlar\u0131 listeler. `ss` (socket statistics) komutu `netstat`&#8217;a g\u00f6re daha modern ve h\u0131zl\u0131 bir alternatiftir.<\/li>\n<li><strong>wget ve curl:<\/strong> Komut sat\u0131r\u0131ndan dosya indirmek veya web istekleri g\u00f6ndermek i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lard\u0131r. `wget https:\/\/example.com\/dosya.zip` komutu ile belirtilen dosyay\u0131 sunucuya indirebilirsiniz. `curl` ise daha esnektir ve API testleri gibi daha karma\u015f\u0131k HTTP istekleri i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etkili_Linux_Sunucu_Yonetimi_icin_Ipuclari\"><\/span>Etkili Linux Sunucu Y\u00f6netimi i\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Terminal komutlar\u0131na hakim olmak, zamanla geli\u015fen bir beceridir. Ancak baz\u0131 komutlar ve konseptler, di\u011ferlerinden daha s\u0131k kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar ve sunucu y\u00f6netiminde verimlili\u011finizi do\u011frudan etkiler. Dosya izinlerini do\u011fru ayarlamak, b\u00fcy\u00fck dosyalar i\u00e7inde arama yapmak veya sunucular aras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde dosya transferi yapmak bu temel becerilerdendir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"En_Sik_Kullanilan_Komutlar_ve_Islevleri\"><\/span>En S\u0131k Kullan\u0131lan Komutlar ve \u0130\u015flevleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, bir sistem y\u00f6neticisinin cephaneli\u011finde mutlaka bulunmas\u0131 gereken baz\u0131 kritik komutlar\u0131, i\u015flevlerini ve pratik kullan\u0131m \u00f6rneklerini \u00f6zetlemektedir. Bu komutlar, g\u00fcnl\u00fck y\u00f6netim g\u00f6revlerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Komut<\/th>\n<th>A\u00e7\u0131klama<\/th>\n<th>\u00d6rnek Kullan\u0131m<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><code>grep<\/code><\/td>\n<td>Dosyalar veya komut \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 i\u00e7inde belirli bir metin kal\u0131b\u0131n\u0131 arar.<\/td>\n<td><code>grep 'error' \/var\/log\/nginx\/error.log<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>find<\/code><\/td>\n<td>Belirli kriterlere g\u00f6re (isim, boyut, tarih vb.) dosya ve dizinleri arar.<\/td>\n<td><code>find \/home -name \"*.php\"<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>chmod<\/code><\/td>\n<td>Dosya ve dizinlerin eri\u015fim izinlerini (okuma, yazma, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma) de\u011fi\u015ftirir.<\/td>\n<td><code>chmod 755 script.sh<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>chown<\/code><\/td>\n<td>Dosya ve dizinlerin sahibini ve grup sahipli\u011fini de\u011fi\u015ftirir.<\/td>\n<td><code>chown www-data:www-data \/var\/www\/html<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>tar<\/code><\/td>\n<td>Dosyalar\u0131 tek bir ar\u015fiv dosyas\u0131nda birle\u015ftirir ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r (tape archive).<\/td>\n<td><code>tar -czvf arsiv.tar.gz \/dizin\/<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>ssh<\/code><\/td>\n<td>Uzak bir sunucuya g\u00fcvenli bir \u015fekilde ba\u011flanmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (Secure Shell).<\/td>\n<td><code>ssh kullanici@sunucu_ip_adresi<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>scp<\/code><\/td>\n<td>SSH protokol\u00fc \u00fczerinden iki sunucu aras\u0131nda g\u00fcvenli dosya kopyalamas\u0131 yapar.<\/td>\n<td><code>scp dosya.txt kullanici@hedef_sunucu:\/hedef\/dizin\/<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><code>systemctl<\/code><\/td>\n<td>Modern Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda servisleri (\u00f6rne\u011fin, web sunucusu) y\u00f6netir.<\/td>\n<td><code>sudo systemctl status nginx<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Izinler_ve_Sahiplik_chmod_ve_chown\"><\/span>\u0130zinler ve Sahiplik: `chmod` ve `chown`<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Linux&#8217;un g\u00fcvenlik modelinin temeli dosya izinlerine dayan\u0131r. Her dosyan\u0131n bir sahibi (user), bir grubu (group) ve di\u011fer herkes (others) i\u00e7in tan\u0131mlanm\u0131\u015f okuma (r), yazma (w) ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma (x) izinleri bulunur. `chmod` komutu bu izinleri de\u011fi\u015ftirir. \u00d6rne\u011fin, `chmod 755 dosya.sh` komutu, dosya sahibine t\u00fcm izinleri (rwx), gruba ve di\u011ferlerine ise okuma ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma (r-x) izni verir. `chown` komutu ise bir dosyan\u0131n veya dizinin sahibini de\u011fi\u015ftirir. \u00d6zellikle web sunucusu gibi servislerin belirli dosyalara eri\u015febilmesi i\u00e7in sahipli\u011fin do\u011fru kullan\u0131c\u0131ya (\u00f6rne\u011fin, `www-data`) atanmas\u0131 gerekir. Bu iki komut, sunucu g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n ve uygulamalar\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 garantilemenin anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\">\n  <img src=\"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/text2-linux-sunucu-yonetimi-en-cok-kullanilan-terminal-komutlari.png\" class=\"size-medium aligncenter\" style=\"width:100%;\" alt=\"Linux Sunucu Y\u00f6netimi dosya izinleri ve sahiplik, sistem g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n temelini olu\u015fturan en kritik unsurlard\u0131r\" title=\"Linux dosya izinleri ve sahiplik konsepti\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\n    Linux Sunucu Y\u00f6netimi dosya izinleri ve sahiplik, sistem g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n temelini olu\u015fturan en kritik unsurlard\u0131r<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p><\/p>\n<p>Bu komutlar, Linux sunucu y\u00f6netiminin sadece ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Her bir komutun \u00e7ok say\u0131da se\u00e7ene\u011fi ve kullan\u0131m senaryosu bulunmaktad\u0131r. Terminalde `man komut_ad\u0131` (\u00f6rne\u011fin, `man ls`) yazarak herhangi bir komutun detayl\u0131 kullan\u0131m k\u0131lavuzuna ula\u015fabilirsiniz. Komut sat\u0131r\u0131nda pratik yapmak, bu ara\u00e7lar\u0131 etkin bir \u015fekilde kullanma yetene\u011finizi peki\u015ftirecek ve sunucular\u0131n\u0131z \u00fczerinde size tam bir kontrol ve esneklik sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gezinme ve Listeleme: `cd`, `ls`, `pwd` Linux Sunucu Y\u00f6netimi, dosya ve dizinler i\u00e7in eri\u015fim izinlerinin do\u011fru yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131yla g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flar. pwd (Print Working Directory): O an i\u00e7inde bulundu\u011funuz dizinin tam yolunu ekrana basar. Hangi klas\u00f6rde oldu\u011funuzu unuttu\u011funuzda hayat kurtar\u0131r. cd (Change Directory): Dizinler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapman\u0131z\u0131 sa\u011flar. `cd \/var\/log` komutu ile `\/var\/log` dizinine gidebilir, `cd ..`&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20287,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1520],"tags":[],"class_list":["post-20290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-linux"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20290"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20291,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20290\/revisions\/20291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucun.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}